นางสาววิธาวีร์ ประทุมสวัสดิ์ สมาชิกวุฒิสภา(สว.) อภิปรายรายงานการดำเนินงานด้านระบบสุขภาพปฐมภูมิของคณะกรรมาธิการ(กมธ.)การสาธารณสุข วุฒิสภา โดยเห็นว่าระบบสุขภาพปฐมภูมิเป็นรากฐานสำคัญของระบบสาธารณสุข และเป็นด่านแรกในการดูแลประชาชน ตั้งแต่การส่งเสริมสุขภาพ การคัดกรองโรค การรักษา ไปจนถึงการดูแลอย่างต่อเนื่องในชุมชนจึงควรให้ความสำคัญกับผลลัพธ์ด้านสุขภาพ การเข้าถึงบริการ และการลดความเหลื่อมล้ำเป็นเป้าหมายหลัก
นางสาววิธาวีร์ เสนอข้อสังเกต 3 ประเด็นสำคัญ โดยประเด็นแรก คือ การถ่ายโอนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งเห็นด้วยกับการกระจายอำนาจ แต่ต้องมีระบบกำกับมาตรฐานทางวิชาการและคุณภาพบริการที่เป็นเอกภาพ พร้อมตั้งคำถามถึงบทบาทของกระทรวงสาธารณสุขในการกำกับดูแล และหน่วยงานที่จะรับผิดชอบเมื่อเกิดปัญหาด้านคุณภาพหรือความปลอดภัยในการให้บริการ ประเด็นที่สอง คือ ปัญหาการขาดแคลนบุคลากร โดยเฉพาะพยาบาลวิชาชีพ เป็นกำลังสำคัญในการดูแลประชาชนในระดับชุมชน ปัจจุบันบาง รพ.สต. ยังไม่มีพยาบาลวิชาชีพประจำ ขณะที่การนำอาสาสมัครพยาบาลเข้ามาปฏิบัติงานยังพบปัญหาในการทำงานและการลาออก จึงขอให้มีข้อมูลอัตรากำลังบุคลากรแต่ละวิชาชีพที่ขาดแคลน พร้อมแผนผลิตและรักษาบุคลากรในระยะ 5-10 ปี รวมถึงความก้าวหน้าและค่าตอบแทนของบุคลากรที่ถ่ายโอนไปสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ส่วนประเด็นที่สาม คือ การจัดสรรงบประมาณและทรัพยากร ควรพิจารณาตามภาระงานและความจำเป็นของแต่ละพื้นที่ ไม่ควรใช้เพียงจำนวนประชากรตามทะเบียนราษฎรเป็นเกณฑ์ เนื่องจากแต่ละพื้นที่มีจำนวนผู้ป่วย ผู้สูงอายุ และผู้ป่วยติดเตียงแตกต่างกัน ต้องการบริการสุขภาพและการดูแลที่ไม่เท่ากัน
นางสาววิธาวีร์ กล่าวเพิ่มเติมว่า การประเมินความสำเร็จของระบบสุขภาพปฐมภูมิ ไม่ควรวัดเพียงผลการดำเนินงานของหน่วยบริการ แต่ต้องพิจารณาว่าประชาชนเข้าถึงบริการได้มากขึ้นหรือไม่ ผู้ป่วยเรื้อรังได้รับการดูแลต่อเนื่อง และผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยติดเตียงได้รับบริการถึงบ้านอย่างทั่วถึงหรือไม่ พร้อมเสนอให้การพัฒนาระบบสุขภาพปฐมภูมิยึด 3 เสาหลัก ได้แก่ กำลังคนที่เพียงพอ งบประมาณที่จัดสรรอย่างเป็นธรรม และระบบบริการสุขภาพที่มีเอกภาพ เพื่อยกระดับคุณภาพบริการ ลดความเหลื่อมล้ำ และสร้างความมั่นคงด้านสุขภาพให้กับประชาชนอย่างยั่งยืน
อรพรรณ ขันทองคำ /ข่าว
ลักขณา เทียกทอง /เรียบเรียง