นางสาวมัลลิกา จิระพันธุ์วาณิช รองประธานสภาผู้แทนราษฎร คนที่หนึ่ง ซึ่งได้รับมอบหมายจากนายโสภณ ซารัมย์ ประธานสภาผู้แทนราษฎร เข้าชี้แจงแนวทางการดำเนินงานของคณะกรรมาธิการ (กมธ.) สามัญ 35 คณะ ต่อที่ประชุมคณะกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชน สภาผู้แทนราษฎร ที่มี นายรังสิมันต์ โรม สส.แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน เป็นประธาน
นางสาวมัลลิกา ยืนยันว่าแนวทางดังกล่าวไม่ได้มีการแก้ไขหลักการหรือข้อบังคับเดิม แต่เป็นการนำระเบียบที่ใช้มาตั้งแต่ปี 2562 มาขยายความให้เกิดความเข้าใจตรงกัน หลังที่ผ่านมาอาจมีการปฏิบัติที่คลาดเคลื่อนจากระเบียบ พร้อมย้ำว่าประธานสภาผู้แทนราษฎร ไม่มีเจตนาลดทอนอำนาจของประธาน กมธ. แต่ต้องการให้การทำงานเป็นไปตามรัฐธรรมนูญและข้อบังคับอย่างถูกต้อง
รองประธานสภาผู้แทนราษฎร คนที่หนึ่ง กล่าวด้วยว่าแนวทางดังกล่าวไม่ใช่เรื่องที่เพิ่งกำหนดขึ้น แต่เป็นการนำหลักเกณฑ์เดิมมาทบทวนและทำความเข้าใจให้ตรงกัน โดยเฉพาะกรณีการพิจารณาเรื่องที่ซ้ำซ้อนหรือเกี่ยวข้องกันระหว่างหลายคณะ การให้ชะลอการพิจารณาเป็นเพียงการหยุดไว้ชั่วคราว เพื่อให้ตรวจสอบและประสานงานกันก่อน ไม่ใช่การยุติเรื่องอย่างถาวร ทั้งนี้ ได้เร่งรัดให้ฝ่ายกฎหมายตรวจสอบเรื่องที่ซ้ำซ้อน และประสานผู้อำนวยการที่เกี่ยวข้องให้แต่ละคณะพิจารณาว่าจะดำเนินการอย่างไร โดยอาจประชุมผ่านระบบออนไลน์ เพื่อหลีกเลี่ยงการทำงานซ้ำซ้อน พร้อมยืนยันว่าอำนาจของประธาน กมธ.ยังคงเป็นไปตามข้อบังคับเดิม ไม่ได้ถูกลดทอนตามที่มีการกล่าวอ้าง
ด้าน นายศิโรจน์ แพทย์พันธุ์ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ชี้แจงว่าการจัดทำแนวทางดังกล่าวเกิดขึ้นหลังมีสมาชิกตั้งข้อร้องเรียนเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ของกรรมาธิการ รวมถึงมีข้อสอบถามเกี่ยวกับความถูกต้องในการดำเนินงาน จึงนำเข้าสู่การหารือระหว่างประธานสภาผู้แทนราษฎร รองประธานสภาผู้แทนราษฎร และประธานกรรมาธิการทั้ง 35 คณะ ก่อนที่ประธานสภาผู้แทนราษฎร จะมอบหมายให้ฝ่ายกฎหมายจัดทำข้อสรุปเป็นลายลักษณ์อักษรเพื่อแจ้งเวียนให้ทุกคณะยึดถือปฏิบัติ โดยแนวทางครอบคลุม 4 ประเด็น ได้แก่ ขอบเขตอำนาจหน้าที่ของกรรมาธิการ การนัดประชุม การบรรจุระเบียบวาระ และการเชิญหรือเรียกบุคคลมาให้ข้อมูล ซึ่งต้องสอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ มาตรา 129 ข้อบังคับการประชุม และระเบียบที่เกี่ยวข้อง รวมถึงคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 17/2563 เกี่ยวกับความหมายของการเชิญและการเรียก
เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ย้ำว่าแนวทางดังกล่าวไม่ใช่กฎหมายฉบับใหม่ แต่เป็นแนวทางตีความทางกฎหมายของฝ่ายเลขานุการ เพื่อให้เจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานเป็นมาตรฐานเดียวกัน และช่วยให้การดำเนินงานของกรรมาธิการเป็นไปโดยชอบด้วยกฎหมาย โดยเฉพาะการเชิญหรือเรียกบุคคลมาชี้แจง ซึ่งต้องเป็นไปตามมติของคณะกรรมาธิการ พร้อมระบุว่าฝ่ายเลขานุการมีหน้าที่แจ้งเตือนและให้คำแนะนำเกี่ยวกับข้อบังคับ เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจเกิดขึ้นจากการปฏิบัติหน้าที่ไม่ถูกต้อง
ขณะที่ นายศุภชัย ใจสมุทร สส.แบบบัญชีรายชื่อ พรรคภูมิใจไทย รองประธานกรรมาธิการการกฎหมายฯ แสดงความเห็นเกี่ยวกับการพิจารณาญัตติด่วนของ นายณัฐวุฒิ ประเสริฐสุวรรณ สส.สุพรรณบุรี พรรคภูมิใจไทย โดยเห็นว่าควรให้กรรมาธิการพิจารณาและลงมติตามข้อบังคับหลัง นายรังสิมันต์ โรม วินิจฉัยให้นำเรื่องดังกล่าวไปพิจารณาภายหลัง เนื่องจากมีเวลาจำกัด
ด้าน นายชูศักดิ์ ศิรินิล สส.บัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย กรรมาธิการและที่ปรึกษากรรมาธิการการกฎหมายฯ เห็นว่าแนวทางดังกล่าวเป็นการตีความรัฐธรรมนูญ มาตรา 129 ประกอบข้อบังคับการประชุม ข้อ 90 เพื่อสร้างความชัดเจนในการทำงาน พร้อมเสนอให้เรื่องที่กรรมาธิการจะดำเนินการผ่านมติที่ประชุมก่อน เพื่อป้องกันการใช้อำนาจโดยมิชอบ ทั้งนี้ ที่ประชุมยังมีความเห็นแตกต่างกัน โดยฝ่ายหนึ่งกังวลว่าแนวทางดังกล่าวอาจกระทบอำนาจตรวจสอบฝ่ายบริหาร ขณะที่อีกฝ่ายเห็นว่าเป็นการสร้างมาตรฐานการทำงานให้ชัดเจนและสอดคล้องกับกฎหมาย
นายรังสิมันต์ โรม ประธาน กมธ.การกฎหมายฯ กล่าวสรุปในที่ประชุมว่า เบื้องต้นจะดำเนินการ 2 เรื่อง โดยเรื่องแรก จะส่งข้อมูลและข้อเท็จจริงทั้งหมดที่มีการนำเสนอในที่ประชุม พร้อมบันทึกการประชุมไปยังประธานรัฐสภา เพื่อประกอบการพิจารณาและหารือถึงแนวทางดำเนินการต่อไป เนื่องจากที่ผ่านมาแต่ละฝ่ายได้สะท้อนข้อท้วงติงและข้อประท้วงในหลายประเด็น โดยเฉพาะประเด็นความซ้ำซ้อน ซึ่งเห็นว่าเป็นเรื่องสำคัญที่ทุกฝ่ายจะต้องหารือร่วมกัน เพื่อให้เกิดความชัดเจนและได้ข้อสรุปที่ตรงกัน อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ยังกังวล คือ ขณะนี้แนวทางดำเนินการยังไม่มีความชัดเจนเพียงพอ และจำเป็นต้องพูดคุยกันต่อไป ดังนั้น การดำเนินการใด ๆ ในระหว่างนี้ที่เกี่ยวข้องกับการใช้กลไกของสภา ควรหลีกเลี่ยงไม่ให้เกิดความรู้สึกว่ามีฝ่ายใดนำแนวทางดังกล่าวมาบังคับใช้แล้ว เพราะหากเป็นเช่นนั้น อาจทำให้เกิดข้อโต้แย้งต่อเนื่องว่าแนวทางดังกล่าวมีผลบังคับใช้อย่างไร และทำให้ปัญหาไม่สามารถยุติลงได้
ส่วนเรื่องที่สอง นายรังสิมันต์ กล่าวว่าจะขอเอกสารบันทึกการประชุมและบันทึกการจดชวเลขที่เกี่ยวข้อง ทั้งจากคณะอนุกรรมการด้านกฎหมายซึ่งเป็นผู้ดำเนินการเรื่องดังกล่าว รวมถึงเอกสารจากสำนักประธานสภาผู้แทนราษฎร เพื่อให้เห็นถึงที่มาและกระบวนการเริ่มต้นของเรื่องอย่างชัดเจน ก่อนรวบรวมข้อมูลทั้งหมดเสนอให้ประธานสภาผู้แทนราษฎรพิจารณา พร้อมประสานวิปทั้งสองฝ่ายหารือร่วมกันเพื่อหาแนวทางดำเนินการต่อไป
ทีมข่าววิทยุและโทรทัศน์รัฐสภา