นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย กล่าวถ้อยแถลงในการประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 49 แบบเต็มคณะ ณ ศูนย์การประชุมนานาชาติฟิลิปปินส์ กรุงมะนิลา โดยเสนอ 3 แนวทางขับเคลื่อนอาเซียน ได้แก่ การสร้างความเป็นหนึ่งเดียว การเสริมภูมิคุ้มกัน และการยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง
นายกรัฐมนตรีกล่าวว่า ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ การแบ่งแยกทางเศรษฐกิจ และความเชื่อมั่นต่อระเบียบระหว่างประเทศที่ตั้งอยู่บนกติกาซึ่งลดลง สะท้อนความจำเป็นที่อาเซียนต้องร่วมมือกันและตอบสนองต่อความต้องการของประชาชน แนวทางแรก คือ อาเซียนที่เป็นหนึ่งเดียว โดยส่งเสริมการบูรณาการและความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจให้แน่นแฟ้นขึ้น นายกรัฐมนตรีกล่าวยินดีต่อการลงนามความตกลงกรอบเศรษฐกิจดิจิทัลอาเซียน หรือ DEFA และเสนอให้เร่งขับเคลื่อนควบคู่กับความตกลงการค้าสินค้าของอาเซียนฉบับยกระดับ หรือ ATIGA เพื่อเพิ่มการค้าภายในภูมิภาคและสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจ
สำหรับแนวทางที่สอง นายกรัฐมนตรีระบุว่า คือ อาเซียนที่มีภูมิคุ้มกัน โดยเสริมความร่วมมือด้านพลังงานผ่านโครงข่ายไฟฟ้าอาเซียน และส่งเสริมการซื้อขายไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนระหว่างประเทศที่พร้อมดำเนินการ นอกจากนี้ เสนอให้อาเซียนพัฒนายุทธศาสตร์ปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ของตนเอง โดยยึดผลประโยชน์และความสำคัญของภูมิภาคเป็นหลัก และไม่จำเป็นต้องเลือกข้างท่ามกลางการแข่งขันด้านเทคโนโลยี แนวทางที่สาม คือ อาเซียนที่ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง โดยเพิ่มความร่วมมือปราบปรามขบวนการหลอกลวงออนไลน์และอาชญากรรมไซเบอร์ ผ่านการแลกเปลี่ยนข้อมูล การประสานงานด้านกฎหมาย และการปฏิบัติการร่วมกัน พร้อมต่อยอดข้อริเริ่มหุ้นส่วนระดับโลกเพื่อต่อต้านอาชญากรรมหลอกลวงทางออนไลน์
นายกรัฐมนตรี ยังกล่าวถึงการจัดตั้งศูนย์อาเซียนว่าด้วยสาธารณสุขฉุกเฉินและโรคอุบัติใหม่ (ACPHEED) โดยไทยในฐานะหนึ่งในประเทศที่ตั้งศูนย์ ยืนยันพร้อมสนับสนุนการเพิ่มขีดความสามารถของภูมิภาคเพื่อรับมือภาวะฉุกเฉินด้านสาธารณสุข ส่วนปัญหาสิ่งแวดล้อม นายกรัฐมนตรี เรียกร้องให้อาเซียนร่วมป้องกันและแก้ไขปัญหาหมอกควันข้ามแดนและมลพิษทางน้ำตั้งแต่ต้นทาง พร้อมส่งเสริมการจัดการที่ดินและน้ำอย่างยั่งยืน
ช่วงท้าย นายกรัฐมนตรีกล่าวว่า การครบรอบ 60 ปีอาเซียนในปี 2570 เป็นโอกาสให้สมาชิกทบทวนและยกระดับการทำงานเพื่อกำหนดทิศทางของภูมิภาค พร้อมแสดงความยินดีกับฟิลิปปินส์ในฐานะประธานอาเซียนปีนี้ และยืนยันว่าไทยสนับสนุนสิงคโปร์ซึ่งจะรับตำแหน่งประธานอาเซียนในปีหน้า
เว็บไซต์ทำเนียบรัฐบาล /ข้อมูลและภาพ
