นายสุทนต์ กล้าการขาย สมาชิกวุฒิสภา (สว.) กลุ่มสื่อสารมวลชน ตั้งกระทู้ถามถึงแนวทางส่งเสริมและกำกับดูแลผู้สร้างเนื้อหาดิจิทัล (Content Creator) ให้มีมาตรฐานและความรับผิดชอบต่อสังคม ต่อนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย โดยระบุว่า ปัจจุบัน Content Creator มีบทบาททั้งการนำเสนอข่าวสาร ประชาสัมพันธ์สินค้า และสร้างอาชีพ แต่ยังมีความเสี่ยงจากการโฆษณาที่ไม่เปิดเผยผลประโยชน์ตอบแทน และการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) สร้างภาพและเสียงเลียนแบบบุคคลเพื่อหลอกลวงประชาชน จึงเสนอให้รัฐบาลกำหนดมาตรฐานและสร้างความโปร่งใสในการโฆษณา ควบคู่กับการพิสูจน์ตัวตนผู้ลงโฆษณา วางมาตรการรับมือ AI และ เทคโนโลยีการปลอมแปลงสื่อด้วย AI (Deepfake) จัดทำแนวปฏิบัติกลาง รวมถึงกำหนดช่องทางแจ้งเหตุ ระงับเนื้อหาและเยียวยาผู้เสียหาย ตลอดจนสนับสนุนอาชีพและพัฒนาทักษะให้ครีเอเตอร์รายย่อยและท้องถิ่น
ด้านนางสาวแนน บุญย์ธิดา สมชัย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (รมว.ดีอี) ซึ่งได้รับมอบหมายจากนายกรัฐมนตรีให้เป็นผู้ตอบกระทู้ถาม ชี้แจงว่า สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) อยู่ระหว่างประสานความร่วมมือกับสมาคม Content Creator จัดทำแนวปฏิบัติด้านมาตรฐานวิชาชีพและจริยธรรม ขณะที่ประชาชนสามารถร้องเรียนปัญหาการคุ้มครองผู้บริโภคผ่านสายด่วนสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) 1166 ส่วนแพลตฟอร์มสื่อสังคมออนไลน์มีระบบแจ้งเตือนเนื้อหาที่สร้างหรือดัดแปลงด้วย AI เช่น Made by AI เพื่อให้ผู้ชมรับทราบ
นางสาวบุญย์ธิดา กล่าวถึงการรับมือสื่อปลอมที่ใช้ AI เลียนแบบภาพหรือเสียงบุคคล (Deepfake) ว่า การหลอกลวงส่วนใหญ่มักเกิดจากการติดต่อโดยตรงผ่านโทรศัพท์ FaceTime หรือแอปพลิเคชันประชุมออนไลน์ พร้อมแนะนำวิธีสังเกตเบื้องต้นด้วยการนำมือบังใบหน้าคู่สนทนา โดยขอให้อีกฝ่ายยกมือขึ้นมาบังหน้าตัวเอง หากเป็น AI ภาพจะกระตุกหรือบิดเบี้ยวทันที นอกจากนี้ ผลงานที่ครีเอเตอร์สร้างสรรค์ด้วยตนเองได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายลิขสิทธิ์ ส่วนผลงานที่สร้างด้วย AI ทั้งหมดต้องพิจารณาตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง เนื่องจากกฎหมายให้ความคุ้มครองงานสร้างสรรค์ของมนุษย์ โดยกรมทรัพย์สินทางปัญญายังจัดกิจกรรมส่งเสริมตลาดคอนเทนต์ อาทิ Thailand Content Market และ Bangkok International Digital Content Marketing
สำหรับการส่งเสริมอาชีพ กระทรวงดิจิทัลฯ ร่วมกับบริษัท ไปรษณีย์ไทย จำกัด เพิ่มจุดบริการสถานีไลฟ์ (Live Station) อีก 125 แห่ง จากจุดที่มีอยู่เดิมกว่า 2,000 แห่ง ณ ที่ทำการไปรษณีย์ เพื่อให้ครีเอเตอร์และผู้ประกอบการรายย่อยยืมใช้อุปกรณ์สำหรับไลฟ์สดจำหน่ายสินค้า ขณะที่สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (depa) สนับสนุนผ่านการให้ทุนเต็มจำนวน การพัฒนาทักษะควบคู่ทุนสมทบ และการขยายตลาดสู่ต่างประเทศ ส่วนการป้องกันภัยออนไลน์ กระทรวงร่วมกับ ETDA และกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ รวบรวมข้อมูลภัยออนไลน์จำแนกตามช่วงวัย เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันให้ประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง พร้อมประสานศาลและแพลตฟอร์มเพื่อปิดกั้นเว็บไซต์ นำเนื้อหาผิดกฎหมายออก หรือระงับร้านค้าที่กระทำผิด
ณัฐเดช เอียดปุ่ม /ข่าว
ลักขณา เทียกทอง /เรียบเรียง
