นายสุทิน คลังแสง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) แบบบัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย กล่าวเสนอญัตติในวาระพิเศษของการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ขอให้พิจารณาศึกษาและเสนอแนะแนวทางจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2571 เพื่อให้คณะรัฐมนตรี (ครม.) รับไปดำเนินการ ว่า การจัดทำงบประมาณรายจ่ายแผ่นดินที่ผ่านมายังขาดความสมบูรณ์ตามหลักการจัดทำงบประมาณ 5 ขั้นตอน ได้แก่ 1. การวางแผนงบประมาณ 2. การจัดทำงบประมาณ 3. การอนุมัติงบประมาณ 4. การบริหารงบประมาณ และ 5. การติดตามประเมินผล ซึ่งที่ผ่านมา สภาผู้แทนราษฎรมีส่วนร่วมเพียงในขั้นตอนที่ 2 ถึง 5 แต่ขาดการมีส่วนร่วมในขั้นตอนแรก คือ การวางแผนงบประมาณ (Pre-Budget) ทำให้สภาผู้แทนราษฎร ได้เห็นร่างกฎหมายงบประมาณต่อเมื่อมีการจัดพิมพ์เป็นรูปเล่มขาวคาดแดงเพื่อให้พิจารณในวาระรับหลักการ ซึ่งยากต่อการจะปรับแก้ไข และส่งผลให้งบประมาณไม่ตอบสนองต่อปัญหาและความต้องการของประชาชนได้อย่างเต็มที่ ขณะเดียวกัน ตนเห็นว่าการเปิดให้มีการหารือ Pre-Budget ในครั้งนี้ถือเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีในการนำปัจจัยสำคัญมาพิจารณาร่วมกัน ทั้งข้อบกพร่องของงบประมาณปีก่อน ปัญหาและความต้องการของประชาชนท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็ว เช่น เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ตลอดจนข้อจำกัดด้านงบประมาณและวินัยการเงินการคลัง
นายสุทิน กล่าวว่า ตนมี 2 ข้อเสนอเพื่อเป็นการวางรากฐานการจัดทำงบประมาณในระยะยาวต่อสภาผู้แทนราษฎรและรัฐบาล ได้แก่ ข้อเสนอแรก การตั้งคณะกรรมาธิการ (กมธ.) วางแผนงบประมาณ (กมธ. Pre-Budget) เสนอให้มีการตั้ง กมธ.สามัญหรือวิสามัญขึ้นมาทำหน้าที่ศึกษาและวางแผนงบประมาณเป็นการเฉพาะก่อนการจัดทำร่าง พ.ร.บ.งบประมาณในปีถัด ๆ ไป เพื่อให้สภาผู้แทนราษฎรได้ตกผลึกข้อมูลอย่างรอบคอบและเป็นระบบมากกว่าการเปิดอภิปรายทั่วไปเพียงอย่างเดียว
นายสุทิน กล่าวถึงข้อเสนอที่สอง ว่า การปรับเปลี่ยนสู่งบประมาณฐานศูนย์ (Zero-Based Budgeting / Set Zero) เสนอให้ยกเลิกการจัดทำงบประมาณแบบเดิมที่อิงจากฐานงบประมาณปีเก่าแล้วบวกเปอร์เซ็นต์เพิ่ม ซึ่งมองว่าเป็นวิธีที่ง่าย แต่ไม่ตอบโจทย์ และไม่เป็นปัจจุบัน โดยให้เริ่มนับหนึ่งใหม่จากศูนย์ (Set Zero) วิเคราะห์ความจำเป็นที่แท้จริง เพื่อช่วยประหยัดงบประมาณและใช้เงินแผ่นดินได้อย่างคุ้มค่าที่สุด
นายสุทิน กล่าวเปรียบเปรยทิ้งท้ายว่า การจัดทำงบประมาณในภาวะที่ประเทศมีงบประมาณจำกัด ต้องไม่จัดงบประมาณแบบที่เน้นความฟุ่มเฟือย แต่ต้องกระชับและใช้เท่าที่จำเป็น พร้อมเปรียบการ Pre-Budget เหมือนการเอกซเรย์ (X-ray) ผู้ป่วย เพื่อวิเคราะห์อาการให้ชัดเจนก่อนที่รัฐบาลและสำนักงบประมาณจะจัดสรรยาหรืออนุมัติงบประมาณให้ตรงจุดแก่ประเทศชาติต่อไป
คณรัตน์ ยินดีมิตร / ข่าว
ลักขณา เทียกทอง / เรียบเรียง
