นายพรเพิ่ม ทองศรี ประธานคณะกรรมาธิการ (กมธ.) การพลังงาน วุฒิสภา ร่วมประชุมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับนายแพทย์รุ่งเรือง กิจผาติ อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์บริการ รักษาราชการแทนเลขาธิการสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) เกี่ยวกับแนวทางการพัฒนาและเตรียมความพร้อมระบบกำกับดูแลความปลอดภัย รวมถึงการพัฒนากฎหมายสำหรับโรงไฟฟ้านิวเคลียร์มาตรฐานปลอดภัยขนาดเล็ก (SMR)
จากการหารือ กมธ.ได้รับทราบข้อมูลว่า กระทรวงพลังงานได้บรรจุโรงไฟฟ้า SMR ไว้ในร่างแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศ (PDP 2024) จำนวน 2 สถานี กำลังผลิต 300 เมกะวัตต์ไฟฟ้า กำหนดเดินเครื่องเชิงพาณิชย์ในปี 2580 ถือเป็นครั้งแรกที่ปรับเปลี่ยนจากโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดใหญ่มาสู่เทคโนโลยี SMR ที่มีความยืดหยุ่นและปลอดภัยสูงกว่า
ด้านการเตรียมความพร้อมในปีงบประมาณ 2569 วางกรอบครอบคลุม 3 ด้านหลัก ได้แก่ ด้านองค์กร มีการจัดตั้งกองกำกับดูแลโรงไฟฟ้า SMR ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2568 เพื่อวางระบบกำกับดูแลตลอดวงจรตั้งแต่ก่อนก่อสร้างจนถึงการเดินเครื่อง ด้านกฎหมาย มีการยกร่างพระราชบัญญัติความรับผิดทางแพ่งต่อความเสียหายทางนิวเคลียร์และรังสี ซึ่งผ่านการรับฟังความเห็นทั่วประเทศ 6 ครั้ง และคณะกรรมการพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติให้ความเห็นชอบเมื่อวันที่ 16 ธันวาคม 2568 ปัจจุบันอยู่ระหว่างเข้าสู่กระบวนการนิติบัญญัติ และด้านองค์ความรู้ สำนักงาน ปส. เร่งพัฒนาศักยภาพบุคลากรในการกำกับดูแล SMR โดยศึกษาจากเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์วิจัยที่มีอยู่ พร้อมลงพื้นที่กำกับดูแลการต่ออายุเครื่องปฏิกรณ์ สทน. และติดตามการก่อสร้างเครื่องปฏิกรณ์ของ มทส.
สำหรับกรอบกำกับดูแลนิวเคลียร์ของไทยครอบคลุม 4 มิติ ได้แก่ ความปลอดภัย (Safety) ความมั่นคงปลอดภัย (Security) การป้องกันการแพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ (Safeguards) และความรับผิดทางแพ่ง (Liability) ปัจจุบันมีกฎหมายระดับพระราชบัญญัติรองรับแล้ว 2 ฉบับ ได้แก่ พระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. 2559 และพระราชบัญญัติคุ้มครองการดำเนินงานขององค์การสนธิสัญญาว่าด้วยการห้ามทดลองนิวเคลียร์โดยสมบูรณ์ พ.ศ. 2561 อย่างไรก็ดี กฎหมายลำดับรองที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี SMR ยังต้องเร่งจัดทำเพิ่มเติมให้ทันกำหนดการปี 2580
ทั้งนี้ คณะกรรมาธิการ มีข้อเสนอแนะให้รัฐบาลเร่งรัดจัดทำแผน PDP ฉบับใหม่ และผลักดันร่างพระราชบัญญัติความรับผิดทางแพ่งต่อความเสียหายทางนิวเคลียร์และรังสีเข้าสู่กระบวนการพิจารณาโดยเร็ว เพื่อรองรับการขับเคลื่อนโรงไฟฟ้า SMR ให้บรรลุเป้าหมายอย่างเป็นรูปธรรม
อรุณี ตันศักดิ์ดา ข่าว/เรียบเรียง
สำนักประชาสัมพันธ์ วุฒิสภา ข้อมูล/ภาพ