นายยุคล ชนะวัฒน์ปัญญา สมาชิกวุฒิสภา (สว.) ตั้งกระทู้ถาม นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ (รมว.พาณิชย์) เรื่อง ติดตามความคืบหน้าการจัดตั้งศูนย์บริหารจัดการมหานครผลไม้ครบวงจร จังหวัดจันทบุรี โดยขอติดตามผลการศึกษา ทบทวน และปรับปรุงรายละเอียดโครงการ หลังจาก รมว.พาณิชย์ ได้ชี้แจงต่อที่ประชุมวุฒิสภาเมื่อวันที่ 27 เมษายน 2569 ว่าจะนำโครงการกลับมาศึกษาในภาพรวม ก่อนเสนอคณะรัฐมนตรี (ครม.) พิจารณาอีกครั้ง
นายยุคล กล่าวว่า โครงการดังกล่าวมีเป้าหมายเป็นศูนย์กลางบริหารจัดการผลไม้แบบครบวงจร ตั้งแต่การผลิต การรวบรวม คัดเกรด ตรวจสอบคุณภาพ การซื้อขาย ห้องเย็น การแปรรูป ระบบโลจิสติกส์ การตลาดและการส่งออก เพื่อเพิ่มอำนาจต่อรองให้เกษตรกร และแก้ไขปัญหาผลผลิตราคาตก รวมถึงปัญหาการบริหารจัดการผลไม้ในช่วงที่มีผลผลิตออกสู่ตลาดจำนวนมาก พร้อมขอให้กระทรวงพาณิชย์เร่งสรุปแนวทางและกรอบวงเงิน เพื่อนำเสนอต่อ ครม. อีกทั้งยังเสนอว่า ควรพิจารณารูปแบบการดำเนินงานที่เปิดโอกาสให้ภาคเอกชนเข้ามามีส่วนร่วม โดยแยกส่วนโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็นออกจากกิจกรรมที่สามารถสร้างรายได้ เช่น ห้องเย็น คลังสินค้า โรงคัดบรรจุ และระบบการตลาด เพื่อให้ภาครัฐไม่ต้องรับภาระบริหารจัดการทั้งหมด พร้อมระบุว่าที่ผ่านมาได้ลงพื้นที่จังหวัดจันทบุรี รับฟังความคิดเห็นจากส่วนราชการและเกษตรกรในพื้นที่ ซึ่งเห็นถึงความจำเป็นในการผลักดันโครงการ
ด้าน นางศุภจี ชี้แจงว่า กระทรวงพาณิชย์ไม่ได้ละทิ้งโครงการ แต่จำต้องปรับแนวทางการดำเนินงานให้สอดคล้องกับข้อกฎหมายเดิมและสถานการณ์ปัจจุบัน โดยปรับยุทธศาสตร์เน้นหลัก ตลาดนำการผลิต ทำการตลาดล่วงหน้าผ่านทูตพาณิชย์ มุ่งเน้นทุเรียนเกรดพรีเมียมและสินค้า GI พร้อมทั้งเร่งส่งเสริมการแปรรูป เช่น ทุเรียน Freeze-dried และการแกะเนื้อ เพื่อลดการพึ่งพาการส่งออกผลสดไปยังประเทศเดียว โดยร่วมมือกับมหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณีในการศึกษาวิจัย และประสานภาคเอกชน อาทิ หอการค้า สมาคมทุเรียนไทย และสภาอุตสาหกรรม เข้ามาบริหารจัดการศูนย์แปรรูปแทนการให้ส่วนราชการบริหารเอง ส่วนในด้านสถิติการส่งออกปี 2568 ที่ผ่านมา ไทยส่งออกผลไม้ได้ปริมาณ 1 ล้านตัน คิดเป็นมูลค่าราว 1.43 แสนล้านบาท ขณะที่สถานการณ์ปี 2569 แม้ผลผลิตทุเรียนจะเพิ่มขึ้น ร้อยละ 33 และเผชิญความท้าทายรอบด้าน
แต่ในช่วง 7 เดือนแรก ไทยสามารถสร้างมูลค่าการส่งออกได้สูงถึง 1.45 แสนล้านบาท ซึ่งมากกว่ายอดส่งออกทั้งปีของปี 2568 และมีจำนวนล้งเพิ่มขึ้นเป็น 900 แห่ง นอกจากนี้ กระทรวงพาณิชย์ยังได้ประสานเปิดช่องทางขนส่งพิเศษผ่านเวียดนามไปจีนอีก 40 ช่องทาง เพื่ออำนวยความสะดวกในการส่งออก
ณัฐเดช เอียดปุ่ม /ข่าว
ลักขณา เทียกทอง /เรียบเรียง