นายคงกฤษ ฉัตรมาลีรัตน์ ประธานคณะกรรมาธิการ(กมธ.)การกระจายอำนาจ การปกครองส่วนท้องถิ่น และการบริหารราชการรูปแบบพิเศษ สภาผู้แทนราษฎร แถลงผลการพิจารณาการถ่ายโอนถนนจากกรมทางหลวงและกรมทางหลวงชนบทให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยมีผู้แทนหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมประชุม อาทิ กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กรมทางหลวงชนบท กรมทางหลวง สำนักงบประมาณ และผู้แทนองค์การบริหารส่วนจังหวัดหลายพื้นที่
คณะกรรมาธิการฯ รับทราบข้อมูลว่าปัจจุบันมีถนนที่ถ่ายโอนให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแล้ว 30,818 สายทาง รวมระยะทาง 93,980.19 กิโลเมตร สำหรับกรณีถนนที่ถ่ายโอนให้ท้องถิ่นแล้วและมีความจำเป็นต้องโอนคืนให้ส่วนราชการนั้น คณะกรรมการการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ได้กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และขั้นตอนการแก้ไขปัญหาการถ่ายโอนภารกิจ โดยสามารถพิจารณาโอนคืนได้ในกรณีสำคัญ เช่น ถนนที่ต่อมาเป็นส่วนหนึ่งของโครงข่ายทางที่เชื่อมต่อระหว่างจังหวัด หรือมีการเปลี่ยนแปลงจากถนนสายรองหรือสายย่อยเป็นถนนสายหลักจนไม่อยู่ในขอบเขตความรับผิดชอบเดิมของท้องถิ่น กรณีหากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหรือส่วนราชการเห็นว่าถนนไม่อยู่ในขอบเขตความรับผิดชอบ สามารถเสนอเรื่องให้คณะอนุกรรมการอำนวยการกระจายอำนาจระดับจังหวัดพิจารณา ก่อนส่งต่อให้คณะอนุกรรมการที่เกี่ยวข้องพิจารณาดำเนินการโอนภารกิจและส่งมอบทรัพย์สินให้ถูกต้อง ส่วนกรณีถนนยังอยู่ในขอบเขตความรับผิดชอบของท้องถิ่น แต่เกินขีดความสามารถในการดำเนินการ ท้องถิ่นสามารถขอความช่วยเหลือจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นหรือส่วนราชการได้ หากยังไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้ สามารถเสนอเรื่องต่อคณะกรรมการการกระจายอำนาจฯ เพื่อพิจารณาแนวทางแก้ไข
นายคงกฤษ กล่าวต่อถึงการบำรุงรักษาถนน หากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไม่สามารถพัฒนาและก่อสร้างทางหลวงท้องถิ่นได้ สามารถร้องขอให้องค์การบริหารส่วนจังหวัดเข้ามาช่วยเหลือ และหากองค์การบริหารส่วนจังหวัดไม่สามารถดำเนินการได้ ให้เสนอเรื่องต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อจัดทำข้อเสนอต่อคณะกรรมการการกระจายอำนาจฯ ส่วนงบประมาณบำรุงรักษาถนนทางหลวงท้องถิ่น คณะกรรมการการกระจายอำนาจฯ มีมติจัดสรรเงินอุดหนุน 67,000 บาทต่อกิโลเมตรต่อปี เริ่มจัดสรรในปีงบประมาณ 2570 โดยระยะแรกใช้สำหรับถนนที่ได้รับการถ่ายโอนจากส่วนราชการและขึ้นทะเบียนเป็นทางหลวงท้องถิ่นแล้ว หากงบประมาณไม่เพียงพอ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสามารถขอรับการสนับสนุนงบประมาณเงินอุดหนุนเฉพาะกิจเพื่อปรับปรุงถนนเพิ่มเติมได้ ส่วนการโอนเปลี่ยนแปลงงบประมาณในกรณีจำเป็น กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นมีแนวทางให้ท้องถิ่นใช้จ่ายตามวัตถุประสงค์เดิมของงบประมาณที่ได้รับ โดยเฉพาะงบประมาณตามพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายที่กำหนดวัตถุประสงค์และรายการโครงการไว้แล้ว ส่วนกรณีพื้นที่ประสบอุทกภัยหรือภัยพิบัติและจำเป็นต้องใช้งบประมาณฟื้นฟู กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นเห็นควรให้ท้องถิ่นเสนอขอรับการสนับสนุนงบประมาณเพื่อฟื้นฟูและช่วยเหลือผู้ประสบภัยตามช่องทางที่กำหนด แทนการโอนเปลี่ยนแปลงงบประมาณจากโครงการเดิม
อย่างไรก็ตาม หากท้องถิ่นมีเหตุจำเป็นอย่างแท้จริงและไม่สามารถดำเนินการตามแนวทางดังกล่าวได้ สามารถเสนอเรื่องพร้อมเหตุผลและความจำเป็นมายังกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น เพื่อพิจารณาอนุมัติการโอนเปลี่ยนแปลงงบประมาณเป็นรายกรณีได้
อรพรรณ ขันทองคำ /ข่าว
ลักขณา เทียกทอง /เรียบเรียง