นายพีรพัฒน์ รัชกิจประการ สส.พรรคภูมิใจไทย ตั้งกระทู้ถามด้วยวาจาต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ถึงแนวทางแก้ไขปัญหาของอุทยานธรณีโลกสตูล (Satun UNESCO Global Geopark) หลังได้รับการต่ออายุสถานะระดับใบเหลืองเป็นเวลา 2 ปี เพื่อดำเนินการตามข้อเสนอแนะของยูเนสโก และต้องส่งเอกสารประกอบการประเมินซ้ำภายในวันที่ 31 มกราคม 2570
นายพีรพัฒน์ ระบุว่าปัญหาสำคัญอยู่ที่โครงสร้างการบริหารจัดการซึ่งยังขาดความมั่นคง ทั้งด้านบุคลากรประจำและงบประมาณ จึงเสนอ 2 แนวทาง ได้แก่ การจัดตั้งองค์กรบริหารขึ้นใหม่โดยเฉพาะ หรือมอบหมายภารกิจให้หน่วยงานที่มีอยู่ภายใต้กระทรวง อว. รับผิดชอบ เพื่อให้สามารถแก้ไขปัญหาได้ทันต่อกรอบเวลา นอกจากนี้ ยังเสนอให้พัฒนาระบบนิเวศอุทยานธรณีของประเทศไทย (Thailand Geopark Ecosystem) เพื่อสนับสนุนอุทยานธรณีทั้ง 11 แห่งทั่วประเทศ ซึ่งรวมถึงอุทยานธรณีโลกของยูเนสโก 2 แห่ง คือสตูลและโคราช โดยควรมีระบบกลาง เครือข่ายมหาวิทยาลัยและนักวิจัย ตลอดจนกรอบการวิจัยระยะยาว พร้อมบูรณาการการทำงานระหว่างกระทรวง อว. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา จังหวัด และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ด้าย ศาสตราจารย์ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ชี้แจงว่าการจัดตั้งหน่วยงานใหม่อาจไม่ทันต่อกรอบเวลา จึงเห็นว่าควรใช้หน่วยงานเดิมที่มีอยู่เป็นกลไกขับเคลื่อน โดยสำนักงานการวิจัยแห่งชาติได้จัดทำบันทึกข้อตกลงความร่วมมือกับจังหวัดสตูลและกรมทรัพยากรธรณี พร้อมศึกษาข้อเสนอแนะ 6 ประเด็นจากยูเนสโก ซึ่งพบว่าประเด็นสำคัญอยู่ที่การบริหารจัดการและโครงสร้างงบประมาณ สำหรับแนวทางระยะยาว กระทรวง อว. เตรียมขับเคลื่อนอุทยานธรณี 3 ระดับ ได้แก่ อุทยานธรณีระดับท้องถิ่น อุทยานธรณีประเทศไทย และอุทยานธรณีโลกของยูเนสโก โดยมุ่งพัฒนาระบบนิเวศอุทยานธรณีที่ครอบคลุมการอนุรักษ์ การเรียนรู้ การสร้างรายได้ให้ชุมชน และการเปิดโอกาสให้ชุมชนมีส่วนร่วมเป็นเจ้าของความสำเร็จ
ทั้งนี้ แนวทางดำเนินงานประกอบด้วย การอนุรักษ์โดยใช้หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ การพัฒนาอุทยานธรณีเป็นพื้นที่เรียนรู้และวิจัย การส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชนและการท่องเที่ยว การจัดการศึกษาผ่านโครงการ Geo Learning Thailand และการพัฒนาฐานข้อมูลดิจิทัล (Thailand GeoData Platform) เพื่อสนับสนุนการบริหารจัดการอุทยานธรณีอย่างเป็นระบบและยั่งยืน
คริส พุทธชาติ / ข่าว
ลักขณา เทียกทอง / เรียบเรียง