พลตำรวจโท วันไชย เอกพรพิชญ์ สมาชิกวุฒิสภา (สว.) ตั้งกระทู้ถามต่อนายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน เรื่องมาตรการแก้ไขปัญหาและปราบปรามนายหน้าแรงงานต่างด้าวผิดกฎหมาย รวมทั้งการจัดระบบการจ้างงานเพื่อคุ้มครองอาชีพคนไทย โดยกล่าวว่า ปัญหาแรงงานต่างด้าวผิดกฎหมายไม่ได้กระทบเฉพาะเรื่องแรงงานเท่านั้น แต่ยังเชื่อมโยงถึงความมั่นคง การค้ามนุษย์ เศรษฐกิจ และโอกาสการทำมาหากินของคนไทย จากข้อมูลกรมการจัดหางาน ณ วันที่ 1 กันยายน 2569 มีการตรวจสถานประกอบการกว่า 74,000 แห่ง และตรวจแรงงานต่างชาติกว่า 800,000 คน พบการดำเนินคดีแรงงาน 5,330 คน ซึ่งในจำนวนนี้เกี่ยวข้องกับการทำอาชีพสงวนของคนไทยถึง 1,792 คน พร้อมตั้งคำถาม 4 ประเด็น ได้แก่ ประเด็นแรก การปราบปรามนายหน้าเถื่อน จะบูรณาการร่วมกับสำนักงานตำรวจแห่งชาติ สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง (สตม.) สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.) และหน่วยงานความมั่นคงอย่างไร เพื่อขยายผลยึดทรัพย์และดำเนินคดีถึงตัวการ นายทุน และเครือข่ายนายหน้าออนไลน์ ประเด็นที่สอง การปรับปรุงระบบนำเข้าตามข้อตกลงบันทึกความร่วมมือ (MOU) จะลดต้นทุนและระยะเวลาที่สูงถึง 15,000–30,000 บาทต่อคนอย่างไร รวมถึงการปรับปรุงระบบอนุญาตทำงานของคนต่างด้าวทางอิเล็กทรอนิกส์ (e-Work Permit) เพื่อไม่ให้แรงงานที่ตั้งใจทำถูกกฎหมายต้องหลุดออกจากระบบ ประเด็นที่สาม การคุ้มครองอาชีพคนไทย จะมีมาตรการกวาดล้างแรงงานต่างด้าวที่แย่งอาชีพคนไทยอย่างจริงจังอย่างไร โดยเฉพาะในตลาด แหล่งท่องเที่ยว งานเร่ขายสินค้า ขับรถรับจ้าง ตัดผม เสริมสวย นวดไทย และการใช้คนไทยเป็นนอมินีถือสิทธิ์แทน และประเด็นที่สี่ การจัดทำฐานข้อมูลแรงงาน รัฐบาลจะมีแผนสำรวจความต้องการแรงงานรายจังหวัดและจัดทำฐานข้อมูลเชื่อมโยงทุกหน่วยงานเมื่อใด เพื่อให้เกิดการจ้างงานที่เป็นธรรมแก่ทุกฝ่าย
ด้าน นายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน กล่าวชี้แจงว่า กระทรวงแรงงานตระหนักถึงความสำคัญของปัญหานี้และไม่ได้นิ่งนอนใจ โดยขณะนี้ได้จัดตั้งคณะทำงานม้าเร็ว เพื่อลงพื้นที่สุ่มตรวจจับการจ้างงานผิดกฎหมายและนายหน้าเถื่อนทันทีเมื่อเกิดเหตุ ซึ่งล่าสุดได้ลงพื้นที่โซนจังหวัดชลบุรี พัทยา และระยอง และจับกุมผู้กระทำผิดได้ นอกจากนี้ รัฐบาลยังคงเปิดโอกาสให้แรงงานต่างด้าวจากประเทศเพื่อนบ้านที่ยังอยู่นอกระบบได้เข้ามาขึ้นทะเบียนเพื่อขึ้นมาอยู่ในระบบอย่างถูกต้อง สำหรับเรื่องระบบ e-Work Permit นั้น กระทรวงแรงงานอยู่ระหว่างเร่งพัฒนาเชื่อมโยงกับภาคเอกชนและหน่วยงานรัฐ เพื่อให้แรงงานสามารถยืนยันสถานะการจ้างงานผ่านโทรศัพท์มือถือได้สะดวกและโปร่งใสยิ่งขึ้น พร้อมทั้งต้องปรับปรุงการสื่อสารสร้างความเข้าใจข้อกฎหมาย เพื่อลดความเข้าใจผิดระหว่างเจ้าหน้าที่และแรงงาน ส่วนของฐานข้อมูลแรงงาน ตนได้สั่งการให้รวมฐานข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) ของกระทรวงแรงงาน เช่น สำนักงานประกันสังคม และกรมการจัดหางาน เข้าด้วยกัน พร้อมนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามาช่วยประมวลผล เพื่อวิเคราะห์และคาดการณ์ (Prediction) การเคลื่อนย้ายแรงงาน ทั้งแรงงานไทย แรงงานต่างด้าว และแรงงานไทยในต่างประเทศ ซึ่งจะช่วยให้การกำหนดนโยบายและส่งเสริมอุตสาหกรรมของประเทศมีประสิทธิภาพและตรงจุดยิ่งขึ้น
คณรัตน์ ยินดีมิตร / ข่าว
ลักขณา เทียกทอง / เรียบเรียง