นายพูนศักดิ์ จันทร์จำปี สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ตั้งกระทู้ถามสดด้วยวาจา ตั้งถาม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่องการติดตามมาตรการแก้ไขปัญหามลพิษจากโรงงาน โดยสะท้อนวิกฤตความมั่นคงทางสิ่งแวดล้อมของประเทศ จากปัญหาการลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรมอันตรายและการลักลอบนำเข้าขยะผิดกฎหมาย ซึ่งเกิดขึ้นในพื้นที่ภาคกลาง ภาคตะวันตก ภาคตะวันออก และกลุ่มจังหวัดในเขตพัฒนาภาคตะวันออก (EEC) จนทำให้ประเทศไทยเสี่ยงกลายเป็นสถานที่ฝังกลบขยะของโลก รวมถึงสาเหตุที่กลุ่มผู้ก่อเหตุไม่เกรงกลัวกฎหมาย เพราะไม่ได้มีเพียงทุนเทาต่างชาติเท่านั้น แต่ยังมีกลุ่มไทยเทา ทั้งนักการเมืองและข้าราชการประจำเข้าไปมีส่วนพัวพันและเอื้อประโยชน์
นายพูนศักดิ์ ยังได้สอบถามความคืบหน้ากรณีวิกฤตน้ำดำสระบุรี ที่ยืดเยื้อมานานเกือบ 30 ปี จนมีการตรวจพบสารโลหะหนักและสารปรอทปนเปื้อนในตะกอนดินและแหล่งน้ำ แม้กรมโรงงานอุตสาหกรรมจะมีคำสั่งตามมาตรา 39 แห่งพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) โรงงาน พ.ศ. 2535 ให้โรงงานปิดปรับปรุงตั้งแต่เดือนกรกฎาคม และสิ้นสุดคำสั่งในวันที่ 30 กันยายน 2569 แต่จนถึงปัจจุบันประชาชนยังคงต้องทนทุกข์กับมลพิษและกลิ่นเหม็นอยู่
นายพูนศักดิ์ ได้แสดงความกังวลต่ออนาคตของภาคอุตสาหกรรมและการส่งออกของไทย โดยยกตัวอย่างสหภาพยุโรปที่ประกาศใช้กฎหมายควบคุมสัดส่วนพลาสติกรีไซเคิลและระบบตรวจสอบย้อนกลับบรรจุภัณฑ์ในปี 2026 และจะเริ่มบังคับใช้อย่างเต็มรูปแบบในอีก 4 ปีข้างหน้า ซึ่งประเทศไทยจำเป็นต้องมีกฎหมายจัดการซากบรรจุภัณฑ์และหลักการขยายความรับผิดชอบของผู้ผลิต (EPR) มารองรับ แต่ร่างกฎหมายบริหารจัดการขยะและเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ที่พรรคประชาชนได้ยื่นเสนอไปตั้งแต่ปี 2566 กลับยังคงค้างอยู่ในขั้นตอนการพิจารณาของนายกรัฐมนตรีในฐานะกฎหมายการเงิน จึงเรียกร้องให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมช่วยผลักดันให้นำร่างกฎหมายดังกล่าวกลับเข้าสู่การพิจารณาของสภาฯ โดยเร็ว เพื่อร่วมกันออกกฎหมายที่เป็นประโยชน์ต่อเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อมของประเทศ
ด้าน นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม ชี้แจงว่า การแก้ไขปัญหาการลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรมและโรงงานที่ไม่ถูกต้องตามกฎหมาย กระทรวงอุตสาหกรรมได้ดำเนินมาตรการงดออกใบอนุญาตรงงานประเภทที่ 105 และ 106 ไว้ชั่วคราว และตั้งเป้าตรวจสอบโรงงานกลุ่มเสี่ยง 3,049 แห่งทั่วประเทศ ซึ่งดำเนินการไปแล้วกว่า 700 โรง บังคับใช้กฎหมายพื้นที่เป้าหมายหลัก 5 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดชลบุรี ระยอง ฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี และสมุทรปราการ ซึ่งมีโรงงานกระจุกตัวอยู่ราว 1,500–1,600 แห่ง ได้มีการระดมชุดเฉพาะกิจลงพื้นที่ตรวจ และออกคำสั่งทางปกครองไปแล้วกว่า 400 คำสั่ง ทั้งการสั่งแก้ไข สั่งปิดชั่วคราว และถอนใบอนุญาต)พร้อมตรวจซ้ำทุก ๆ 3–6 เดือน สำหรับโรงงานเถื่อนหรือนิคมอุตสาหกรรมเถื่อนนอกระบบ ได้ส่งเจ้าหน้าที่เข้าดำเนินการมัดซีลเครื่องจักรและดำเนินคดีอาญาอย่างเด็ดขาด พร้อมประสานฝ่ายปกครองและผู้นำท้องถิ่นร่วมรับผิดชอบและเป็นหูเป็นตา นอกจากนี้ยังมีการบูรณาการขยายผลทางกฎหมาย ไม่เพียงแต่การดำเนินคดีในส่วนของกระทรวงอุตสาหกรรมเท่านั้น แต่ยังร่วมมือกับหน่วยงานอื่นๆ เช่น กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงพาณิชย์ กระทรวงมหาดไทย กระทรวงสาธารณสุข กรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI) และกรมศุลกากร เพื่อเอาผิดขั้นสูงสุด ทั้งการยึดทรัพย์ การขึ้นบัญชีดำ (Blacklist) บริษัทและผู้ถือหุ้น รวมถึงการสาวเส้นทางการเงินของผู้กระทำผิด
นายวราวุธ กล่าวอีกว่า กระทรวงอุตสาหกรรมให้ความสำคัญอย่างยิ่งกับการบังคับใช้กฎหมายควบคุมสินค้าและมลพิษ โดยมีการผลักดันกฎหมายสำคัญ เช่น กฎ CBAM ซึ่งเป็นกฎตามมาตรฐานของสหภาพยุโรป ที่เรียกเก็บค่าธรรมเนียมคาร์บอนจากสินค้านำเข้าบางประเภท เพื่อป้องกันการย้ายฐานการผลิตไปยังประเทศที่มีกฎหมายสิ่งแวดล้อมหย่อนยานกว่า เรื่องการวัด Carbon Footprint ซึ่งเป็นปริมาณรวมของก๊าซเรือนกระจก รวมถึงการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติโรงงาน (พ.ร.บ. โรงงาน) เพื่อเพิ่มบทกำหนดโทษ รวมถึงการเตรียมความพร้อมของกฎหมายไทยเพื่อเข้าร่วมเป็นสมาชิกองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) ในอนาคตอันใกล้นี้
คริส พุทธชาติ /ข่าว
ลักขณา เทียกทอง /เรียบเรียง