นายนิกร จำนง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) แบบบัญชีรายชื่อ พรรคภูมิใจไทย (ภท.) ในฐานะผู้เสนอร่างข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... กล่าวในรายการมองรัฐสภา ออกอกาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์รัฐสภา หัวข้อ “ปรับกติกาใหม่ ยกระดับประสิทธิภาพการทำงานสภาฯ” ว่า ข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร เปรียบเสมือนธรรมนูญของสภา มีความสำคัญและต้องสอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ โดยข้อบังคับฉบับปี 2562 ที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน เมื่อนำมาปฏิบัติจริงพบปัญหาและข้อจำกัดหลายประการ จึงจำเป็นต้องปรับปรุงให้เหมาะสมยิ่งขึ้น สำหรับร่างแก้ไขข้อบังคับการประชุมสภา เดิมมีการเสนอรวม 5 ร่าง แต่มีการขอถอนออกไป 1 ร่าง จึงเหลือร่างที่อยู่ระหว่างการพิจารณา 4 ร่าง โดยร่างของตนเป็นการรวบรวมข้อเสนอที่เป็นประโยชน์จาก สส.หลายพรรคการเมือง รวมถึงข้อเสนอจากเจ้าหน้าที่สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร เพื่อแก้ไขปัญหาการทำงานของสภาในทางปฏิบัติ
นายนิกรกล่าวถึงปัญหาที่พบจากการใช้ข้อบังคับฉบับเดิมว่า กระทู้ถามทั่วไปกำหนดเวลาการถามและตอบไว้ 30 นาที แต่ในทางปฏิบัติบางครั้งมีการใช้เวลาจนกระทบต่อการพิจารณาเรื่องอื่น จึงเสนอปรับลดเหลือ 20 นาที ขณะที่กระทู้ถามสดด้วยวาจายังคงกำหนดเวลาไว้ 30 นาที นอกจากนี้ ยังเห็นว่าจำนวนคณะกรรมาธิการ (กมธ.) สามัญ 35 คณะ มีมากเกินไป จนอาจเกิดปัญหาการทำงานซ้ำซ้อนและทับซ้อนกันในบางประเด็น ส่วนสาระสำคัญอื่น ๆ ในร่างแก้ไข ประกอบด้วย การประคองร่างกฎหมายที่เสนอโดย สส. 20 คน ไม่ให้ตกไปหากมีสมาชิกเสียชีวิต การนับระยะเวลาแปรญัตติ 7 วัน โดยไม่นับวันเสาร์และวันอาทิตย์ การรองรับการใช้เอกสารอิเล็กทรอนิกส์อย่างเป็นทางการ และการเปิดโอกาสให้บุคคลที่ได้รับการเสนอชื่อเป็นนายกรัฐมนตรีแสดงวิสัยทัศน์ต่อสภา โดยไม่มีการอภิปราย นอกจากนี้ ยังเสนอให้จัดเก็บรายงานผลการศึกษาของคณะกมธ.วิสามัญที่ส่งให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาอย่างเป็นระบบ พร้อมกำหนดให้คณะรัฐมนตรีตอบกลับภายใน 60 วัน เพื่อป้องกันการตั้งคณะกรรมาธิการศึกษาประเด็นเดิมซ้ำซ้อน และลดการสิ้นเปลืองงบประมาณ
อย่างไรก็ตาม ในประเด็นการแก้ไขข้อบังคับเกี่ยวกับคณะกมธ. ซึ่งมีการตีความและนำไปสู่ความขัดแย้งทางการเมือง นายนิกรระบุว่า ได้ตัดสินใจถอนข้อเสนอแก้ไขในส่วนดังกล่าวออกประมาณ 5 ข้อ และยื่นร่างใหม่ทันที เพื่อเปิดทางให้ฝ่ายบริหารและวิปทั้งสองฝ่ายหารือร่วมกัน กำหนดแนวปฏิบัติที่เหมาะสม โดยย้ำว่าการทำงานของคณะกมธ.ต้องเป็นไปในรูปแบบองค์คณะ การเลือกประเด็นศึกษา การออกหนังสือเชิญ และการลงมติ ต้องผ่านเสียงข้างมากของคณะกมธ. ต้องไม่ขึ้นอยู่กับประธานคณะกมธ.เพียงคนเดียว
สำหรับข้อเสนอของฝ่ายค้าน นายนิกรมองว่า การให้สิทธิผู้นำฝ่ายค้านตั้งกระทู้ถามเพิ่มเติมเป็นกรณีพิเศษ 4 ครั้งต่อสมัยประชุม อาจเป็นการให้เอกสิทธิมากเกินไป เนื่องจากผู้นำฝ่ายค้านมีสถานะเป็น สส.เช่นเดียวกับสมาชิกคนอื่น ขณะที่กรณีรัฐมนตรีไม่สามารถมาตอบกระทู้ถามสดได้ เห็นด้วยว่าควรรักษาสิทธิและคิวการถามของสมาชิกไว้ เพื่อนำไปถามตอบในสัปดาห์ถัดไป รวมถึงนายกรัฐมนตรีสามารถมอบหมายรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้องมาตอบแทนได้ โดยต้องแจ้งให้ผู้ถามทราบล่วงหน้า
นายนิกรยังกล่าวถึงอำนาจเรียกของคณะกมธ.ว่า ปัจจุบันหากข้าราชการจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่มาตามการเรียกโดยไม่มีเหตุอันสมควร อาจมีความผิดทางวินัย ส่วนกรณีนักการเมืองหรือรัฐมนตรี หากไม่มาตามการเรียก อาจเข้าข่ายประเด็นด้านจริยธรรม ซึ่งต้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณา พร้อมเห็นว่าการใช้อำนาจเรียกต้องดำเนินการให้ถูกต้องตามขั้นตอนของกฎหมาย ทั้งนี้ ร่างแก้ไขข้อบังคับการประชุมสภา จะเข้าสู่การพิจารณาของสภาในวันพุธที่ 18 พ.ย. นี้ เพื่ออภิปรายต่อเนื่องจากวันที่ 11 พ.ย.ที่ผ่านมา และลงมติรับหลักการ ก่อนตั้งคณะกมธ.วิสามัญพิจารณารายละเอียดในสัปดาห์ถัดไป โดยคาดว่าจะใช้เวลาช่วงปิดสมัยประชุมประมาณ 2-3 เดือนในการพิจารณา และดำเนินการให้แล้วเสร็จในช่วงเดือนมีนาคม 2570 เพื่อให้พร้อมบังคับใช้เมื่อเปิดสมัยประชุมครั้งต่อไป
ณัฐเดช เอียดปุ่ม /ข่าว
ลักขณา เทียกทอง /เรียบเรียง