พล.ต.ท.วันไชย เอกพรพิชญ์ สมาชิกวุฒิสภา (สว.) กล่าวว่าภาระค่ารักษาพยาบาลของโรงพยาบาลรัฐส่วนหนึ่งเกิดจากช่องว่างในการบังคับใช้กฎหมายและระบบจัดเก็บรายได้ที่ยังไม่ครอบคลุมประชากรที่อาศัยอยู่จริง พร้อมกับชี้ให้เห็นถึงสาเหตุของปัญหาดังกล่าว ว่าโรงพยาบาลเรียกเก็บค่ารักษาจากแรงงานนอกระบบและผู้ติดตามที่ไม่มีหลักประกันสุขภาพไม่ได้ ทำให้ต้องรับภาระประมาณปีละ 2,500 ล้านบาท โดยในปี 2567 พื้นที่ชายแดนไทย-เมียนมามีค่าใช้จ่ายประมาณ 2,355 ล้านบาท ปัญหาเรื่องการจัดสรรแพทย์ พยาบาล และเตียงยังอิงจำนวนประชากรไทยตามทะเบียนราษฎร ทำให้ทรัพยากรไม่เพียงพอต่อจำนวนผู้ใช้บริการจริงในพื้นที่อย่างจังหวัดตาก เชียงราย และสมุทรสาคร ขณะเดียวกันผู้ป่วยที่ไม่มีสิทธิรักษาบางรายซื้อยารับประทานเองและมาโรงพยาบาลเมื่ออาการหนักแล้ว จึงต้องพักรักษาตัวนานขึ้น อีกทั้งข้อจำกัดด้านภาษาทำให้โรงพยาบาลต้องจัดหาล่าม และปัญหาเรื่องประกันสุขภาพของเอกชนบางแผนไม่ครอบคลุมโรคเรื้อรัง การคลอดบุตร หรือโรคระบาด โรงพยาบาลรัฐจึงต้องรับภาระค่ารักษาส่วนที่ประกันไม่คุ้มครอง พลตำรวจโท วันไชยเห็นว่า ปัญหาเหล่านี้ทำให้โรงพยาบาลชายแดนเสี่ยงขาดทุน บุคลากรมีภาระงานเพิ่มขึ้น และประชาชนไทยในพื้นที่ต้องรอรับบริการนานขึ้น
พลตำรวจโท วันไชย จึงฝาก 4 แนวทางไปยังรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข เพื่อเร่งแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบ ประการแรกคือการรีบผลักดันให้คนต่างด้าวทุกคนที่อาศัยอยู่ในประเทศไทยต้องมีประกันสุขภาพภาคบังคับโดยไม่ผูกกับสถานะการเข้าเมือง พร้อมเชื่อมโยงฐานข้อมูลระหว่างกระทรวงแรงงาน กระทรวงมหาดไทย และกระทรวงสาธารณสุข รวมถึงบังคับใช้กฎหมายกับนายจ้างที่ไม่ทำประกันให้ลูกจ้างอย่างจริงจัง ประการที่สองคือการปรับเปลี่ยนหลักเกณฑ์การจัดสรรบุคลากร จำนวนเตียง และงบประมาณ โดยให้นับตามจำนวนประชากรที่อาศัยอยู่จริง และตั้งงบประมาณเฉพาะกิจสำหรับโรงพยาบาลชายแดนเพื่อไม่ให้กระทบต่องบที่ใช้รักษาพยาบาลคนไทย ประการที่สามคือการจัดบริการล่ามทางการแพทย์ โดยให้โรงพยาบาลแม่ข่ายจัดบริการล่ามผ่านโทรศัพท์มือถือแบบวิดีโอคอลกับโรงพยาบาลในเครือข่าย ใช้ล่ามชุดเดียวกันเพื่อซักประวัติ พร้อมจัดทำบัญชีล่ามและอบรมด้านการแพทย์ให้เหมาะสม และประการสุดท้ายคือการทบทวนราคาบัตรประกันสุขภาพให้สอดคล้องกับต้นทุนการรักษาจริง ขยายความคุ้มครองให้ครอบคลุมโรคเรื้อรัง การคลอดบุตร และโรคระบาด เสนอให้สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ หรือสำนักงานประกันสังคม เข้ามาบริหารกองทุน
ทั้งนี้ พลตำรวจโท วันไชย เห็นว่า การจัดระบบหลักประกันสุขภาพสำหรับแรงงานต่างด้าวจะช่วยให้โรงพยาบาลสามารถดูแลผู้ป่วยตามหลักมนุษยธรรมได้อย่างทั่วถึง ขณะเดียวกันต้องไม่สร้างภาระงบประมาณจนกระทบต่อการรักษาพยาบาลและสิทธิในการเข้าถึงบริการสาธารณสุขของประชาชนชาวไทยในพื้นที่ด้วย
อรพรรณ ขันทองคำ /ข่าว
ลักขณา เทียกทอง /เรียบเรียง
