นางวราภัสร์ ไพพรรณรัตน์ ประธานคณะกรรมาธิการ(กมธ.) การพัฒนาสังคม และกิจการเด็ก เยาวชน สตรี ผู้สูงอายุ คนพิการ ผู้ด้อยโอกาส และความหลากหลายทางสังคม วุฒิสภา เป็นประธานในพิธีเปิดโครงการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ เรื่องการจัดทำฐานข้อมูลและระบบงานสนับสนุนการดำเนินงานของคณะกมธ.ในรัฐสภา เพื่อจัดทำการประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมายในการแก้ไขปัญหาทางสังคม (Post Legislative Scrutiny : PLS) ซึ่งสถาบันพระปกเกล้า ร่วมกับคณะกมธ.พัฒนาสังคมฯ และมูลนิธิเวสต์มินสเตอร์เพื่อประชาธิปไตย ประจำประเทศไทย จัดขึ้นระหว่างวันที่ 11-12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 ณ ห้องสัมมนา บี 1-4 ชั้นบี 1 อาคารรัฐสภา โดยมีผู้เข้าร่วมอบรมจำนวน 35 คน ประกอบด้วย นายกิตติพันธ์ อนันตกูลจิรโชติ ศาสตราจารย์ชาญณรงค์ พรรุ่งโรจน์ นายสมหมาย ศรีจันทร์ รองประธานกมธ. และคณะกมธ. อนุกมธ. และเจ้าหน้าที่ประจำคณะกมธ.ที่เกี่ยวข้อง
นางวราภัสร์ กล่าวว่ากระบวนการนิติบัญญัติไม่ได้สิ้นสุดลงเพียงแค่การตรากฎหมายแต่ยังครอบคลุมถึงการติดตามตรวจสอบว่ากฎหมายที่บังคับใช้ไปแล้วสามารถแก้ไขปัญหาของประชาชนและสังคมได้จริงหรือไม่ ซึ่งกระบวนการดังกล่าวเรียกว่า PLS หรือการประมวลผลสัมฤทธิ์ของกฎหมาย เพื่อให้การดำเนินงานของคณะกมธ.ในรัฐสภาเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ไม่จำเป็นต้องมีกลไกสนับสนุนที่เข้มแข็งโดยเฉพาะอย่างยิ่งการจัดทำฐานข้อมูลและระบบงานสนับสนุนที่แม่นยำและเป็นระบบเพื่อใช้เป็นหลักฐานเชิงประจักษ์ในการตรวจสอบฝ่ายบริหารตามขอบเขต 5 ด้าน ได้แก่ การตีความเจตนารมณ์ ความชอบด้วยรัฐธรรมนูญ ประสิทธิภาพการบังคับใช้ และความสอดคล้องของกฎหมายลำดับรอง ตลอดจนผลกระทบต่อสังคม ดังนั้นการจัดโครงการฝึกอบรมครั้งนี้จึงเป็นการเตรียมความพร้อมแก่บุคลากรในการสร้างระบบฐานข้อมูลที่เอื้อต่อการวิเคราะห์และประเมินผลกฎหมายที่มีอายุการใช้งานมาแล้วอย่างน้อย 3 ปี เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อประชาชน
ด้านนางสาวธีรพรรณ ใจมั่น ผู้อำนวยการวิทยาลัยการนิติบัญญัติ สถาบันพระปกเกล้า นำเสนอความร่วมมือระหว่างคณะกมธ. สถาบันพระปกเกล้า และมูลนิธิเวสต์มินสเตอร์ ในการจัดกิจกรรมภายใต้โครงการการประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมายในการแก้ไขปัญหาทางสังคม หรือ PLS ที่ผ่านมาได้พัฒนาความร่วมมือกับคณะกมธ.ที่เป็นการศึกษา MOU ร่วมกันของ 3 หน่วยงาน ซึ่งจัดขึ้นเมื่อวันที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2569 จากนั้นเป็นการฝึกอบรมหลักสูตร PLS ระยะสั้น ซึ่งคือการจัดงานในครั้งนี้ ต่อด้วยการจัดทำวิจัยเชิงปฏิบัติการถอดบทเรียนการ PLS กับกรณีศึกษา การพัฒนาฐานข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับปัญหาทางสังคม การทำงานร่วมกับคณะกมธ.เพื่อประเมินชุดกฎหมายเกี่ยวกับนโยบายสวัสดิการผู้สูงอายุ และจัดทำคู่มือสำหรับปฏิบัติงาน PLS ในลำดับสุดท้าย
สำหรับความคาดหวังของการจัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการในครั้งนี้คณะกมธ. ต้องการให้ผู้เข้าร่วมอบรมมีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องและชัดเจนเกี่ยวกับหลักการและกระบวนการประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมาย มีทักษะในการออกแบบและจัดทำโครงสร้างฐานข้อมูลเชิงระบบที่สามารถนำไปใช้รวบรวมพยานหลักฐานและข้อมูลต่าง ๆ เพื่อประกอบการจัดทำรายงานการประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพ และได้รับต้นแบบการพัฒนาระบบงานหรือแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจนในการสนับสนุนคณะกมธ.เพื่อใช้ในการเตรียมตรวจสอบการบังคับใช้กฎหมายของฝ่ายบริหาร
ณัฐเดช เอียดปุ่ม ข่าว/เรียบเรียง
