ศาสตราจารย์ ชาญณรงค์ พรรุ่งโรจน์ สมาชิกวุฒิสภา (สว.) กล่าวถึงปัญหาสิทธิของผู้พิการที่ยังไม่ได้รับความเท่าเทียม จากกรณีผู้พิการไม่สามารถขึ้นรถโดยสารได้ แม้รถจะผ่านไปหลายคัน จนต้องใช้วีลแชร์ขวางหน้ารถเสี่ยงชีวิตเพื่อให้รถหยุดรับ โดยตั้งคำถามว่านี่คือการขอความช่วยเหลือ หรือเป็นการทวงสิทธิขั้นพื้นฐานของความเป็นมนุษย์ เหตุการณ์ดังกล่าวสะท้อนความล้มเหลวเชิงระบบของการบริการสาธารณะที่ยังไม่พร้อมสำหรับทุกคน พร้อมยกตัวอย่างกรณีในปี พ.ศ. 2567 ที่ผู้โดยสารพิการถูกสายการบินปฏิเสธการเดินทาง และปี พ.ศ.2568 ที่ผู้พิการถูกปฏิเสธการเข้าสอบแข่งขัน ทั้งที่มีเทคโนโลยีรองรับได้ แต่ระบบกลับไม่ปรับตัว จนล่าสุดผู้พิการต้องใช้ชีวิตเป็นเดิมพันเพื่อให้รถโดยสารจอดรับ
ศาสตราจารย์ ชาญณรงค์ กล่าวต่อไปว่า แม้พระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ. 2550 กำหนดให้ผู้พิการมีสิทธิในการเข้าถึงบริการสาธารณะและห้ามเลือกปฏิบัติอย่างไม่เป็นธรรม แต่ในทางปฏิบัติยังไม่เกิดผลอย่างแท้จริง โดยชี้ว่าการเข้าถึงบริการสาธารณะไม่ใช่ความเมตตา แต่เป็นสิทธิขั้นพื้นฐานที่ทุกคนพึงได้รับ พร้อมกันนี้ ได้เสนอ 3 แนวทางสำคัญ ได้แก่ ยกระดับการบังคับใช้กฎหมายและกำหนดบทลงโทษที่ชัดเจนต่อการปฏิเสธให้บริการ พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานแบบ Universal Design ให้ใช้งานได้จริงสำหรับทุกคน และสร้างมาตรฐานรวมถึงจิตสำนึกของผู้ให้บริการให้ตระหนักว่าผู้พิการคือประชาชนที่มีสิทธิเท่าเทียม โดยย้ำว่า สังคมจะเป็นอารยะได้ ต้องวัดจากการปฏิบัติต่อผู้เปราะบางที่สุด และไม่ควรปล่อยให้ใครต้องเอาชีวิตไปแลกกับสิทธิที่พึงมีอีกต่อไป
ณัฐเดช เอียดปุ่ม ข่าว/เรียบเรียง
