นายภูริวรรธก์ ใจสําราญ สส.กรุงเทพมหานคร พร้อมด้วยนายภาวุธ พงษ์วิทยภานุ สส.แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน (ปชน.) รับหนังสือจากนางสาวนีรชา โสพล นายปโชติ ธำรงสมบัติสกุล ตัวแทนกลุ่มแรงงานสร้างสรรค์ผู้ผลิตเนื้อหาดิจิทัลและคณะ ขอให้สภาผู้แทนราษฎรตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญเพื่อพิจารณาศึกษามาตรการคุ้มครองแรงงานสร้างสรรค์และอธิปไตยทางวัฒนธรรมดิจิทัลโดยเร่งด่วน
นางสาวนีรชา เรียกร้องให้ภาครัฐเร่งออกกฎหมายกำกับการใช้ AI อย่างเป็นรูปธรรม เพื่อคุ้มครองสิทธิของเจ้าของผลงานและรักษาพื้นที่การทำงานของมนุษย์ในอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ โดยชี้ว่าแม้ AI จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน แต่ไม่ควรเติบโตบนการละเมิดสิทธิของศิลปิน ทั้งการนำผลงานหรืออัตลักษณ์ไปใช้ฝึกระบบโดยไม่ขออนุญาต ไม่มีค่าตอบแทน และเจ้าของผลงานไม่มีสิทธิปฏิเสธ พร้อมเตือนว่าระบบอัตโนมัติกำลังแทนที่งานระดับเริ่มต้น ทำให้คนรุ่นใหม่ขาดโอกาสสะสมประสบการณ์ และอาจนำไปสู่การขาดแคลนบุคลากรคุณภาพในอนาคต จึงเสนอให้เปิดเผยแหล่งข้อมูลที่ใช้ฝึก AI กำหนดสิทธิให้เจ้าของผลงานปฏิเสธการนำไปใช้ได้ และวางมาตรการรองรับแรงงานไทยให้เติบโตควบคู่เทคโนโลยี
ด้านนายปโชติ ตัวแทนคนทำงานด้านแอนิเมชันและอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ ระบุว่า ภาคสร้างสรรค์ไม่ได้ปฏิเสธเทคโนโลยี แต่กำลังเผชิญความไม่เป็นธรรมจากการที่ผลงานซึ่งเกิดจากการฝึกฝนและใช้เวลาสร้างสรรค์ยาวนาน ถูกนำไปใช้ฝึก AI โดยไม่ได้รับอนุญาตและไม่มีค่าตอบแทน ขณะที่ถูกนำไปต่อยอดเชิงพาณิชย์จนคุณค่างานและความมั่นคงในอาชีพลดลง พร้อมเสนอ 3 ข้อเรียกร้องสำคัญ คือ ความโปร่งใส ผู้พัฒนา AI ต้องเปิดเผยข้อมูลที่ใช้ฝึกระบบและจ่ายค่าตอบแทนอย่างเป็นธรรม สิทธิในการเลือก เจ้าของผลงานต้องมีสิทธิปฏิเสธการนำผลงานไปใช้ และการคุ้มครองแรงงาน รัฐต้องมีมาตรการช่วยให้แรงงานสร้างสรรค์ปรับตัวและอยู่รอดได้ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี
นายภูริวรรธก์ กล่าวภายหลังรับหนังสือว่า จะรับเรื่องดังกล่าวไว้ พร้อมขอเรียกร้องให้สภาผู้แทนราษฎร ร่วมกันสร้างกรอบกฎหมาย รวมไปถึงนโยบายต่าง ๆ ที่เป็นเครื่องมือรองรับการใช้ AI ทั้งในปัจจุบันและอนาคต ยืนยันว่าจะนำเรื่องดังกล่าวเข้าไปผลักดันในสภาผู้แทนราษฎรเพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อกลุ่มแรงงานสร้างสรรค์ผู้ผลิตเนื้อหาดิจิทัลต่อไป
ณัฐเดช เอียดปุ่ม ข่าว/เรียบเรียง
