นายนรเศรษฐ์ ปรัชญากร สมาชิกวุฒิสภา (สว.) อภิปรายร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 ต่อที่ประชุมวุฒิสภา โดยเสนอให้รัฐบาลปรับลดรายจ่ายประจำของประเทศ โดยเฉพาะงบประมาณด้านบุคลากรภาครัฐ ซึ่งเห็นว่ามีแนวโน้มเพิ่มขึ้นและเบียดพื้นที่งบลงทุนที่จำเป็นต่อการพัฒนาประเทศในอนาคต อย่างไรก็ตาม เห็นด้วยกับความจำเป็นในการแก้ไขปัญหาภาระทางการคลัง แต่มีความเห็นต่างในด้านแนวทางดำเนินงาน โดยมองว่ามาตรการลดกำลังคนร้อยละ 15 ภายในปี 2575 ตามมติรัฐบาลเมื่อวันที่ 11 สิงหาคมที่ผ่านมา เป็นเพียงการปรับโครงสร้างภายใต้ระบบเดิม ซึ่งอาจยังไม่เพียงพอต่อการเปลี่ยนแปลงระบบราชการในระยะยาว ดังนั้นประเทศไทยควรออกแบบกระบวนงานและโครงสร้างภาครัฐใหม่ให้สอดคล้องกับบริบทปัจจุบัน
นายนรเศรษฐ์ กล่าวต่อด้วยการเสนอแนวทางปฏิรูประบบราชการ 3 ประการ แบ่งเป็นการใช้เทคโนโลยีปรับเปลี่ยนกระบวนงาน ซึ่งไม่ใช่เพียงการนำระบบคอมพิวเตอร์มาใช้กับขั้นตอนเดิม แต่ควรลดขั้นตอนการอนุมัติและออกใบอนุญาต ยกเลิกการเรียกเอกสารจากประชาชนซ้ำซ้อน และออกแบบกระบวนงานใหม่ เพื่อให้สามารถปรับโครงสร้างและกำลังคนได้อย่างเหมาะสม ประการที่สอง ควรกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น ลดขนาดหน่วยงานส่วนกลางและควรดำเนินการควบคู่กับการถ่ายโอนภารกิจ งบประมาณ และบุคลากรให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อให้การบริการประชาชนมีความคล่องตัวและสอดคล้องกับความต้องการของแต่ละพื้นที่ ประการที่สาม ทบทวนมาตรการเกษียณก่อนกำหนด โดยไม่ควรใช้เป็นจุดเริ่มต้นของการลดกำลังคน เนื่องจากหากเปิดให้บุคลากรสมัครใจออกโดยไม่มีการประเมินทักษะ อาจทำให้บุคลากรที่มีความรู้ความสามารถ มีทักษะด้านดิจิทัล หรือเป็นที่ต้องการของตลาดแรงงาน ตัดสินใจลาออกก่อน จนอาจทำให้ภาครัฐต้องจ้างบุคลากรกลับมาทำงานในฐานะที่ปรึกษาด้วยค่าตอบแทนที่สูงขึ้น
นายนรเศรษฐ์ เสนอให้ภาครัฐจัดทำฐานข้อมูลกำลังคนและประเมินทักษะของบุคลากร เพื่อรักษาบุคลากรที่มีความสามารถไว้ในระบบ พร้อมกำหนดมาตรการจูงใจให้ออกจากราชการเฉพาะกลุ่มเป้าหมายที่สอดคล้องกับแผนปรับโครงสร้าง โดยยกแนวทางการบริหารกำลังคนของประเทศเวียดนามมาประกอบการอภิปราย พร้อมย้ำว่า เป้าหมายของการปฏิรูประบบราชการไม่ควรจำกัดอยู่เพียงการลดจำนวนบุคลากรและประหยัดงบประมาณ แต่ควรปรับโครงสร้างให้ภาครัฐทำงานได้คล่องตัวขึ้น ใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ และให้บริการประชาชนได้ดีขึ้น โดยต้องดำเนินการทั้งการทบทวนภารกิจและหน่วยงาน การใช้เทคโนโลยี การกระจายอำนาจ และการจัดสรรบุคลากรให้เหมาะสมกับทักษะที่ประเทศต้องการ
คริส พุทธชาติ / ข่าว
ลักขณา เทียกทอง / เรียบเรียง