นายแพทย์ เปรมศักดิ์ เพียยุระ สมาชิกวุฒิสภา (สว.) แถลงข่าวตั้งข้อสังเกตถึงการดำเนินโครงการอาสาพยาบาลชุมชน (อสพ.) ของกระทรวงสาธารณสุข ภายหลังตั้งกระทู้ถามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขเกี่ยวกับโครงการดังกล่าว แต่ทางรัฐมนตรีขอเลื่อนการชี้แจงออกไป ระบุว่าโครงการดังกล่าวเป็นประเด็นที่ควรชี้แจงให้สังคมเข้าใจ เนื่องจากเกี่ยวข้องกับการบริหารกำลังคนด้านสาธารณสุขและการใช้งบประมาณภาครัฐ สำหรับโครงการ อสพ. กระทรวงสาธารณสุขกำหนดเป้าหมายรับสมัครบุคลากรระยะแรกจำนวน 7,256 คน โดยคัดเลือกให้มีอาสาพยาบาลชุมชนตำบลละ 1 คน เพื่อปฏิบัติงานในพื้นที่ทั่วประเทศ และกำหนดค่าตอบแทนเดือนละ 15,000 บาทต่อคน มีสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเป็นผู้ดำเนินการคัดเลือก โดยกรมสนับสนุนบริการสุขภาพรับผิดชอบโครงการ
นายแพทย์เปรมศักดิ์ กล่าวต่อว่าหลังเข้าสู่ปีงบประมาณ 2570 เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2569 การคัดเลือกบุคลากรยังไม่ครบทุกตำบล โดยยังขาดประมาณ 600 ตำบล พร้อมตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับหลักเกณฑ์การคัดเลือก ซึ่งใช้วิธีสัมภาษณ์โดยไม่มีการทดสอบความรู้ทางวิชาการ จึงเสนอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณาความเหมาะสมและความโปร่งใสของกระบวนการคัดเลือก นอกจากนี้ ขอให้กระทรวงสาธารณสุขชี้แจงแผนการขยายโครงการในระยะต่อไป ซึ่งมีแนวทางเพิ่มจำนวนอาสาพยาบาลชุมชนจากตำบลละ 1 คน เป็นหมู่บ้านละ 1 คนนั้น ชี้ว่าโครงการระยะแรกใช้งบประมาณ 1,300 ล้านบาทต่อปี หากขยายครอบคลุมระดับหมู่บ้าน อาจทำให้งบประมาณเพิ่มขึ้นเป็นประมาณ 13,000 ล้านบาทต่อปี จึงควรประเมินความจำเป็นและความคุ้มค่าก่อนดำเนินการ
นายแพทย์เปรมศักดิ์ ยังเสนอให้กระทรวงสาธารณสุขพิจารณาการจัดสรรกำลังคนด้านสุขภาพในภาพรวม โดยเปรียบเทียบความจำเป็นระหว่างการจัดตั้งบุคลากรประเภทใหม่กับการเพิ่มอัตรากำลังพยาบาลวิชาชีพ หรือสนับสนุนบุคลากรในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลที่ปฏิบัติงานอยู่แล้ว เพื่อให้การใช้งบประมาณสอดคล้องกับความต้องการของระบบบริการสุขภาพ พร้อมกันนี้ ขอให้กระทรวงสาธารณสุขหารือร่วมกับสมาคมการพยาบาลแห่งประเทศไทยและหน่วยงานด้านวิชาการที่เกี่ยวข้อง เพื่อประเมินผลและกำหนดทิศทางโครงการให้ชัดเจน รวมถึงกำหนดเงื่อนไขการจ้างงานและสิทธิประโยชน์ให้เหมาะสม ไม่ก่อให้เกิดภาระผูกพันด้านงบประมาณในระยะยาวโดยที่ยังไม่มีการประเมินผลอย่างรอบด้าน พร้อมย้ำว่าก่อนเดินหน้าหรือขยายโครงการ ควรชี้แจงเหตุผลความจำเป็น หลักเกณฑ์การคัดเลือก แนวทางบริหารงบประมาณ และความเชื่อมโยงกับการแก้ไขปัญหาการขาดแคลนบุคลากรทางการแพทย์ให้ชัดเจน เพื่อให้การดำเนินนโยบายเกิดประโยชน์ต่อประชาชนและระบบสาธารณสุขอย่างเหมาะสม ให้การบริหารงบประมาณของภาครัฐเกิดประโยชน์สูงสุดและมีความยั่งยืนในระยะยาว
อรพรรณ ขันทองคำ /ข่าว
ลักขณา เทียกทอง /เรียบเรียง