นายพิสิษฐ์ อภิวัฒนาพงศ์ สมาชิกวุฒิสภา(สว.) เรียกร้องหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งสื่อสารข้อเท็จจริงกรณีบริษัท ซีพีแรม จำกัด จดทะเบียนคุ้มครองกะเพราพันธุ์ใหม่ 4 สายพันธุ์ ภายใต้ชื่อแก้วจุรี 01-04 โดยระบุว่าเป็นการดำเนินการตามกฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 ซึ่งไม่ส่งผลกระทบต่อการปลูก ซื้อ หรือบริโภคกะเพราพื้นเมืองและกะเพราทั่วไป ประชาชนยังสามารถปลูกและรับประทานได้ตามปกติ โดยไม่ต้องขออนุญาตจากภาคเอกชน แต่การสื่อสารข้อมูลในช่วงที่ผ่านมามีความคลาดเคลื่อน ส่งผลให้เกิดความเข้าใจผิด ประชาชนตื่นตระหนก รวมถึงส่งผลกระทบต่อการพัฒนาทรัพย์สินทางปัญญาและภาคการเกษตรของไทยในอนาคต โดยประเด็นสำคัญไม่ได้อยู่ที่กะเพราเพียงอย่างเดียว แต่เป็นประสิทธิภาพการสื่อสารข้อมูลที่ถูกต้องแก่สังคม จึงขอให้สื่อมวลชน อินฟลูเอนเซอร์ และยูทูบเบอร์ ตรวจสอบข้อเท็จจริงก่อนเผยแพร่ข้อมูล พร้อมเสนอให้ 4 หน่วยงานเร่งดำเนินการ ทำความเข้าใจกับประชาชน โดยกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ควรออกมาชี้แจง สร้างความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับกฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและพ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 ว่ามีส่วนช่วยสนับสนุนงานวิจัยพันธุ์พืชใหม่ และเป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติในอนาคต ด้านกรมประชาสัมพันธ์ภายใต้การกำกับดูแลของรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ขอให้เร่งประชาสัมพันธ์ข้อมูลที่ถูกต้องสู่ประชาชน เช่นเดียวกับศูนย์ต่อต้านข่าวปลอม ประเทศไทย ภายใต้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ต้องร่วมสื่อสารข้อมูลที่ถูกต้องและป้องกันการเผยแพร่ข้อมูลที่บิดเบือน และสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรคมนาคม และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (สำนักงาน กสทช.) ในฐานะหน่วยงานกำกับดูแลกิจการกระจายเสียงและโทรทัศน์ ขอให้ช่วยกวดขันและสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องแก่สังคม
ด้านนายชูชีพ เอื้อการณ์ สมาชิกวุฒิสภา แสดงข้อห่วงใยต่อการคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ที่พัฒนาต่อยอดจากพืชดั้งเดิมของไทย ระบุว่า กะเพราเป็นพืชสมุนไพรที่คนไทยใช้ประโยชน์มาอย่างยาวนาน จึงมีข้อห่วงใยว่าการนำพันธุ์พืชดั้งเดิมไปวิจัยต่อยอดจนเกิดพันธุ์ใหม่ที่ได้รับความคุ้มครอง อาจทำให้ประชาชนเข้าถึงพันธุ์พืชได้ยากขึ้น โดยเฉพาะกรณีที่มีสถาบันการศึกษาหรือหน่วยงานรัฐร่วมสนับสนุนการวิจัยจากงบประมาณภาษีประชาชน จึงควรพิจารณาว่าประชาชนจะได้รับประโยชน์จากงานวิจัยดังกล่าวอย่างไร พร้อมตั้งข้อสังเกตถึงความเสี่ยงที่เกษตรกรอาจต้องพึ่งพาผู้ถือสิทธิ์ในการจัดจำหน่ายเมล็ดพันธุ์และปัจจัยการผลิต หากช่องทางตลาดกระจุกตัวอยู่กับผู้ประกอบการบางราย อาจเพิ่มภาระต้นทุนและลดอำนาจต่อรองของเกษตรกร อีกประเด็นหนึ่งคือความเสี่ยงต่อข้อพิพาททางกฎหมาย กรณีประชาชนได้รับเมล็ดพันธุ์หรือกิ่งพันธุ์มาปลูกโดยไม่ทราบว่าเป็นพันธุ์ที่ได้รับความคุ้มครองก่อนนำผลผลิตออกจำหน่าย จึงเห็นว่ารัฐควรให้ข้อมูลที่ชัดเจนและกำหนดแนวทางป้องกันไม่ให้เกษตรกรได้รับผลกระทบจากการใช้ประโยชน์โดยสุจริต
ทั้งนี้ นายชูชีพเสนอให้รัฐบาลเป็นเจ้าภาพวิจัยและพัฒนาพันธุ์พืชสมุนไพรดั้งเดิมของไทย โดยคำนึงถึงประโยชน์สาธารณะ พร้อมพิจารณากำหนดเงื่อนไขในสัญญาวิจัยให้หน่วยงานหรือสถาบันวิจัยของรัฐสามารถถือสิทธิ์ร่วม หรือสงวนสิทธิ์ในการอนุญาตให้ประชาชนใช้ประโยชน์ได้ เพื่อให้การส่งเสริมงานวิจัยและการคุ้มครองพันธุ์พืชไม่เป็นอุปสรรคต่อการเข้าถึงพันธุ์พืชของเกษตรกรและประชาชน
อรพรรณ ขันทองคำ /ข่าว
ลักขณา เทียกทอง /เรียบเรียง