นายแพทย์เปรมศักดิ์ เพียยุระ สมาชิกวุฒิสภา (สว.) อภิปรายรายงานการพิจารณาศึกษา เรื่องการศึกษาผลการดำเนินงานด้านระบบสุขภาพปฐมภูมิ ของคณะกรรมาธิการ (กมธ.) การสาธารณสุข วุฒิสภา โดยกล่าวว่า ระบบสุขภาพของประเทศไทยยังมีความเหลื่อมล้ำสูง ระหว่างโรงพยาบาลระดับพรีเมียมในเมืองใหญ่ที่ทำรายได้จากต่างชาติ กับโรงพยาบาลในชนบทห่างไกลที่ขาดแคลนแพทย์อย่างหนัก พร้อมกล่าวถึงสถิติว่า ประเทศไทยมีหน่วยบริการปฐมภูมิ 1,988 แห่ง ดูแลประชากรเป้าหมาย 53.8 ล้านคน แต่มีแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว (Family Medicine) อยู่ในระบบบริการปฐมภูมิเพียง 1,404 คน คิดเป็นร้อยละ 37.44 เท่านั้น ขณะที่แพทย์อีกร้อยละ 62.56 หรือกว่า 2,300 คน ปฏิบัติงานอยู่นอกระบบ เช่น ในกรุงเทพมหานคร มีแพทย์สมาชิก 948 คน แต่อยู่ในระบบหน่วยบริการปฐมภูมิ (PCU) เพียง 62 คน นอกจากนี้ ในส่วนของการถ่ายโอนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ไปยังองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) ซึ่งในจังหวัดขอนแก่นถ่ายโอนได้ร้อยละ 100 นั้น โจทย์สำคัญคือจะทำอย่างไรให้บริหารจัดการได้อย่างมีประสิทธิภาพและสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ประชาชนผู้รับบริการ
นายแพทย์เปรมศักดิ์ กล่าว ตนขอเสนอแนวทางปลดล็อกและปฏิรูประบบสุขภาพปฐมภูมิ 5 ประการ ได้แก่ การปฏิรูปการจัดสรรงบประมาณ ด้วยการจัดสรรงบประมาณและระบบเบิกจ่ายแยกเฉพาะสำหรับแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว ไม่ให้รวมกับแพทย์เฉพาะทางสาขาอื่น เพื่อสร้างแรงจูงใจและจูงใจให้แพทย์เลือกเรียนสาขานี้มากขึ้น การปลดล็อกภารกิจหน้างาน ด้วยการเพิ่มศักยภาพให้แพทย์เวชศาสตร์ครอบครัวสามารถตรวจแล็บ จ่ายยา หรือทำหัตถการได้เทียบเท่าโรงพยาบาล เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้ประชาชนในพื้นที่ การดึงแพทย์นอกระบบร่วมเป็นเครือข่าย ด้วยการเชิญชวนแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัวที่อยู่นอกระบบ PCU กว่า 2,346 คน กลับมาร่วมเป็นเครือข่าย ที่ปรึกษา และพัฒนา PCU ต้นแบบให้ครอบคลุมทั้ง 800 กว่าอำเภอทั่วประเทศ การยกระดับโครงสร้างและระบบจูงใจ ด้วยการปรับปรุงการบริหารจัดการและระบบจูงใจภายใต้พระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ระบบสุขภาพปฐมภูมิ พ.ศ. 2562 การแก้ปัญหาสมองไหลสู่คลินิกความงาม เสนอให้รัฐบาลปรับเพิ่มระยะเวลาการใช้ทุนของแพทย์จบใหม่จากเดิม 3 ปี เป็น 10 ปี และเพิ่มเงินค่าปรับกรณีไม่ใช้ทุนจากเดิม 400,000 บาท เป็น 10 ล้านบาท เนื่องจากปัจจุบันแพทย์จบใหม่จำนวนมากเลือกจ่ายเงิน 4 แสนบาท เพื่อหลุดพ้นสัญญา แล้วออกไปทำงานในคลินิกเสริมความงามซึ่งรายได้ดีและไม่มีราคากลาง ทำให้ระบบหมอครอบครัวขาดแคลนบุคลากรอย่างยั่งยืนไม่ได้
นายแพทย์เปรมศักดิ์ กล่าวทิ้งท้ายว่า ในฐานะอดีตแพทย์ปฐมภูมิในต่างจังหวัด การเข้ามาสู่วิถีทางการเมืองจะช่วยกำกับและเปลี่ยนแปลงนโยบาย เพื่อให้ระบบแพทย์ครอบครัวสามารถดูแลประชาชน 53.8 ล้านคนได้อย่างแท้จริง ไม่เป็นเพียงแค่ความฝัน
คณรัตน์ ยินดีมิตร / ข่าว
ลักขณา เทียกทอง / เรียบเรียง
