การประชุมคณะอนุกรรมาธิการพิจารณาศึกษาด้านความมั่นคงทางอาหาร ในคณะกรรมาธิการ (กมธ.) การเกษตรและสหกรณ์ วุฒิสภา ที่มีนางกัลยา ใหญ่ประสาน ประธานอนุ กมธ. เป็นประธานการประชุม ได้พิจารณาศึกษาความมั่นคงและความปลอดภัยทางอาหารภาคการเกษตร ในมิติการขับเคลื่อนสภานโยบายอาหารระดับจังหวัด โดยมีผู้แทนคณะกรรมการสภานโยบายอาหารจังหวัดนนทบุรี และผู้อำนวยการสถาบันชุมชนเกษตรกรรมยั่งยืน ร่วมให้ข้อมูล
ที่ประชุมได้รับฟังแนวทางการพัฒนายุทธศาสตร์ระบบอาหารระดับจังหวัดในพื้นที่นำร่องจังหวัดนนทบุรีและเชียงใหม่ เพื่อพัฒนานวัตกรรมสังคมด้วยการขับเคลื่อนสภานโยบายอาหารระดับจังหวัด ส่งเสริมพลเมืองอาหาร ชุมชนอาหาร และความรอบรู้ด้านอาหาร สู่ระบบอาหารสุขภาวะที่ยั่งยืน โดยในจังหวัดนนทบุรี ดำเนินโครงการนำร่องร่วมกับองค์การบริหารส่วนจังหวัดพัฒนาอาหารกลางวันโรงเรียน 5 แห่ง นักเรียน 1,600 คน โดยเพิ่มงบประมาณเป็น 32 บาทต่อคนต่อวัน จัดซื้อวัตถุดิบปลอดภัยจากเกษตรกรอินทรีย์ในพื้นที่ ควบคู่การพัฒนาตลาดเขียว ยกระดับตลาดชุมชน และส่งเสริมการผลิตอาหารเพื่อผู้มีรายได้น้อย มีเป้าหมายบูรณาการเข้าสู่แผนพัฒนาจังหวัดระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2570-2575)
ส่วนจังหวัดเชียงใหม่ เริ่มจากการระดมความคิดเห็นภาคีเครือข่ายด้านอาหารกว่า 100 ราย เมื่อปลายปี 2564 จนจัดตั้งสภาอาหารสุขภาวะเชียงใหม่เมื่อวันที่ 3 เมษายน 2566 เพื่อตอบสนองปัญหาความไม่มั่นคงทางอาหารจากภัยพิบัติและภาวะวิกฤต การขาดแคลนอาหาร การผูกขาดเมล็ดพันธุ์ และปัญหาสารเคมีตกค้างในอาหาร โดยการดำเนินงานมุ่งเน้น 4 ด้าน คือ เสริมสร้างศักยภาพแกนนำ พัฒนาระบบจัดอาหารปลอดภัย จัดทำบันทึกข้อตกลงกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และจัดตั้งโรงเรียนเกษตรกรพัฒนาความรู้เกษตรอินทรีย์ พร้อมตั้งหน่วยจัดการกลางรวบรวมและกระจายผลผลิตปลอดภัยเข้าโครงการอาหารกลางวันโรงเรียน ตั้งเป้าหมายภายในปี พ.ศ. 2570 ในการพัฒนาระบบอาหารตลอดห่วงโซ่และขยายผลสู่ระดับจังหวัดและสากล
ภายหลังการพิจารณาที่ประชุมได้มีข้อสังเกตเกี่ยวกับประเด็นดัชนีชี้วัดความสำเร็จของการดำเนินงาน ควรมุ่งเน้นความพอเพียงของการผลิตและการบริโภคภายในพื้นที่ เพื่อลดการพึ่งพาสินค้านำเข้าที่มีความเสี่ยงต่อการปนเปื้อน ควบคู่การบริหารจัดการต้นทุนการผลิตให้เกษตรกรสามารถสร้างรายได้และประกอบอาชีพได้อย่างยั่งยืน รวมถึงการพัฒนาการเข้าถึงอาหารปลอดภัยของผู้บริโภคในราคาที่สอดคล้องกับกำลังซื้อ ทั้งนี้ ควรยกระดับยุทธศาสตร์สู่การส่งเสริมความเป็นธรรมทางอาหาร (Food Justice) ผ่านการกระจายทรัพยากรและอาหารอย่างทั่วถึง การยอมรับความหลากหลายของรูปแบบการผลิตตามบริบทชุมชนและกลุ่มชาติพันธุ์ และการเสริมสร้างความเข้มแข็งของกลไกสภาอาหารให้เชื่อมโยงกับนโยบายระดับชาติ อาทิ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 14 เพื่อคุ้มครองสิทธิด้านอาหารของประชาชนอย่างเป็นรูปธรรม พร้อมทั้งสนับสนุนการปรับปรุงกฎหมายด้านความปลอดภัยอาหารให้มีประสิทธิภาพในการบังคับใช้ และกำหนดนโยบายจูงใจในการปรับเปลี่ยนจากการเกษตรเคมีสู่การผลิตเกษตรอินทรีย์ ตลอดจนการเชื่อมโยงตลาดอาหารอย่างเป็นธรรมระหว่างผู้ผลิตและผู้บริโภค
อรุณี ตันศักดิ์ดา ข่าว/เรียบเรียง
อนุ กมธ.พิจารณาศึกษาด้านความมั่นคงทางอาหาร วุฒิสภา ข้อมูล/ภาพ
