พลเอก สวัสดิ์ ทัศนา ประธานคณะกรรมาธิการ (กมธ.) การทหารและความมั่นคงของรัฐ วุฒิสภา พร้อมด้วย นายสมบูรณ์ หนูนวล รองประธาน กมธ.คนที่หนึ่ง ร้อยตำรวจเอก ฉลอง ทองนะ รองประธาน กมธ. คนที่สอง ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นิฟาริด ระเด่นอาหมัด รองประธาน กมธซคนที่สาม นายธณัชญ์พงศ์ วงศ์มุลาลี รองเลขานุการและรองโฆษก กมธ. เดินทางลงพื้นที่ติดตามภารกิจงานความมั่นคงชายแดนไทย-ลาว ณ เขตพื้นที่เทศบาลตำบลบ้านแพง อำบ้านแพง จังหวัดนครพนม
กมธ.ได้รับฟังข้อมูลเกี่ยวกับแนวทางการยกระดับจุดผ่อนปรนการค้าถ้าเทียบเรืออำเภอบ้านแพงให้เป็นจุดผ่านแดนถาวรทั้งด้านเศรษฐกิจและความมั่นคง จากว่าที่ร้อยตรี รวยรุ่ง ใครบุตร รองผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนม นายสุพรรณ โกศล นายกเทศมนตรีตำบลบ้านแพง และหัวหน้าหรือผู้แทนส่วนราชการในพื้นที่ ณ ห้องประชุมเทศบาลตำบลบ้านแพง โดยพบว่า ความพยายามยกระดับจุดผ่านแดนดังกล่าวมีมาอย่างต่อเนื่องกว่า 10 ปี โดยในปี 2553 คณะอนุกรรมการพิจารณาการเปิดจุดผ่านแดนของสภาความมั่นคงแห่งชาติ มีมติให้ชะลอการยกระดับไว้ก่อน เนื่องจากปริมาณสินค้ายังไม่มากพอ และการก่อสร้างสะพานแห่งที่ 3 อาจส่งผลกระทบต่อมูลค่าการค้าของด่านบ้านโพธิ์ไทร จนกระทั่งปี 2555 จังหวัดนครพนมจึงได้ประกาศเปิดจุดผ่อนปรนการค้าท่าเทียบเรืออำเภอบ้านแพง บ้านโพธิ์ไทร อย่างเป็นทางการ ต่อมาในการประชุมร่วมระหว่างผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนมและเจ้าแขวงชายแดนไทย-ลาว ครั้งที่ 9 ปี 2556 ทั้งสองฝ่ายเห็นชอบเตรียมความพร้อมยกระดับเป็นด่านสากล และในการประชุมครั้งที่ 10 ปี 2560 ฝ่ายลาวเสนอยกระดับด่านประเพณีบ้านท่าสะอาดเป็นด่านท้องถิ่น เพื่อให้ประชาชนทั้งสองประเทศเข้าออกได้สะดวกขึ้น จนถึงปี 2563 กระทรวงมหาดไทยเห็นชอบตามข้อเสนอของสภาผู้แทนราษฎรในการยกระดับเป็นจุดผ่านแดนถาวร และให้จังหวัดจัดทำแผนบริหารจัดการประกอบการพิจารณา ก่อนที่ในปี 2567 จังหวัดนครพนมจะแต่งตั้งคณะกรรมการพิจารณาการเปิดจุดผ่านแดน ซึ่งมีมติเห็นว่าพื้นที่ดังกล่าวมีศักยภาพและความเหมาะสม พร้อมให้มหาวิทยาลัยนครพนมจัดทำรายงานการศึกษา โดยได้จัดเวทีระดมสมองรับฟังความเห็นจากผู้มีส่วนได้เสียในพื้นที่แล้ว
ภายหลัง กมธ.รับฟังข้อมูลได้มีข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะร่วมกันว่า การยกระดับเป็นด่านถาวรนั้นจะต้องดูความพร้อมทั้งฝั่งไทยและฝั่งลาว ซึ่งจะต้องดำเนินการทั้งในเชิงนโยบายของประเทศและความพร้อมของท้องถิ่นซึ่งทางฝั่งลาวนั้นจะมีด่าน 3 ลักษณะ คือ ด่านสากล ด่านท้องถิ่น และด่านประเพณีจะมีหลักการว่า 1 แขวงมี 1 ด่านสากล ในส่วนของไทยจะมีด่านถาวรและจุดผ่อนปรน ซึ่งที่ประชุมเห็นว่ายังมีด่านอีกลักษณะหนึ่งนั่นคือ ด่านพิเศษที่จะทำให้พื้นที่จุดผ่อนปรนบ้านแพนนี้ เป็นจุดผ่อนปรนพิเศษ ซึ่งถือได้ว่าจะเป็นอีกหนึ่งทางออกของการยกระดับจุดผ่อนปรนดังกล่าวด้วย และปัญหาความมั่นคงในบริเวณจุดดังกล่าวถือว่าไม่มีผลกระทบอย่างมีนัยยะสำคัญต่อการยกระดับเป็นจุดผ่อนปรนพิเศษหรือตามถาวรในอนาคตหากทั้งสองฝ่ายมีความพร้อมและเห็นพ้องต้องกันด้วย ทั้งนี้ กมธ.จะนำข้อมูล ข้อเท็จจริง และข้อคิดเห็นที่ได้จากการประชุมหารือร่วมกับจังหวัดนครพนมและเทศบาลตำบลบ้านแพง รวมถึงส่วนราชการในพื้นที่ทั้งฝ่ายความมั่นคง ฝ่ายตำรวจ และฝ่ายพลเรือน รวมถึงภาคธุรกิจ ภาคประชาชนในพื้นที่มาประกอบการพิจารณาอย่างถี่ถ้วนแล้วจะได้นำเสนอผลักดันหรือดำเนินการอื่นใดตามหน้าที่และอำนาจที่รัฐธรรมนูญและกฎหมายกำหนดไว้ในฐานะฝ่ายนิติบัญญัติต่อไป
อรุณี ตันศักดิ์ดา ข่าว/เรียบเรียง
สำนักประชาสัมพันธ์ สนง.เลขาธิการวุฒิสภา ข้อมูล/ภาพ