โดย
ผศ.ดร. นพดล อินนา สมาชิกวุฒิสภา (สว.) ในฐานะรองประธานและผู้รายงาน (Rapporteur) คณะทำงานด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (WGST) ของสหภาพรัฐสภา (Inter-Parliamentary Union: IPU) เข้าร่วมการประชุมผ่านระบบซูม (Zoom) โดยมี Ms. Margareta Cederfelt สมาชิกรัฐสภาสวีเดน เป็นประธาน โอกาสนี้ ที่ประชุมมีผู้แทนจากหลายประเทศ อาทิ สวีเดน ไทย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ฟิจิ ตุรกี ซิมบับเว และจอร์แดน ร่วมพิจารณาประเด็นสำคัญ ประกอบด้วย บทบาทรัฐสภากับปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่มีความรับผิดชอบ โดยที่ประชุมรับทราบผลการเข้าร่วมการประชุมว่าด้วยบทบาทรัฐสภาในการกำหนดอนาคต AI ณ กรุงกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย ซึ่ง ผศ.ดร.นพดล ได้ร่วมอภิปรายในหัวข้อ Building Blocks for AI in Parliament เสนอแนวคิด Human-in-the-Loop ย้ำให้มนุษย์เป็นผู้ตัดสินใจขั้นสุดท้าย พร้อมนำเสนอ 3 ยุทธศาสตร์รัฐสภาไทย และโครงการศูนย์ข้อมูลอัจฉริยะเพื่อการสนับสนุนภารกิจวุฒิสภา (SIC) ใช้ Big Data และ AI วิเคราะห์กฎหมาย ซึ่งได้รับความสนใจจากนานาชาติ
นอกจากนี้ ยังพิจารณาความคืบหน้าภาคผนวกจริยธรรม AI ภายใต้กฎบัตร IPU โดยในฐานะ Rapporteur ผศ.ดร.นพดล ได้เสนอร่าง AI Ethics Annex ฉบับที่ 2 บูรณาการข้อเสนอจากวุฒิสภาไทยและสภาแห่งชาติสหพันธรัฐสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ กำหนดให้เป็นเครื่องมือตีความกฎบัตร IPU เชื่อมโยงกับกฎหมายสิทธิมนุษยชน เน้นหลักมนุษย์กำกับดูแล ความเป็นส่วนตัว อธิปไตยดิจิทัล ความยั่งยืน และประเด็น risk drift รวมถึงการคุ้มครองความซื่อสัตย์ของการเลือกตั้ง ซึ่งที่ประชุมชื่นชมและเห็นว่าเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาต่อไป ส่วนด้านบทบาทรัฐสภาด้านการจัดการน้ำ ฝ่ายไทยได้นำเสนอประสบการณ์ภายใต้ความตกลงความร่วมมือลุ่มแม่น้ำโขง ปี 1995 เพื่อเป็นแนวทางกำหนดกิจกรรมของคณะทำงานในอนาคต
ที่ประชุมรับทราบสถานะการเงินกิจกรรมด้านวิทยาศาสตร์ของ IPU และกำหนดเข้าร่วม 2 เวทีสำคัญ ได้แก่ การประชุม UN STI Forum วันที่ 6–7 พฤษภาคม พ.ศ. 2569 ณ นครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา และการประชุม IPU Science for Peace Schools ครั้งที่ 2 วันที่ 9–11 กันยายน พ.ศ. 2569 ณ เมืองกวีเญิน เวียดนาม พร้อมมีมติผลักดันบรรจุงบประมาณโครงการด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไว้ในงบประมาณหลักของ IPU ต่อไป
ณัฐเดชเอียดปุ่ม ข่าว/เรียบเรียง
สำนักองค์การรัฐสภาระหว่างประเทศ สนง.สผ. ข้อมูล/ภาพ
