นายสุนทร พฤกษพิพัฒน์ ประธานคณะอนุกรรมาธิการการคุ้มครองผู้บริโภค ในคณะกรรมาธิการ (กมธ.) การพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิ เสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค วุฒิสภา พร้อมด้วยผู้แทนเครือข่ายเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช (Thai-PAN) ผู้แทนสภาองค์กรของผู้บริโภค ร่วมแถลงข่าวเผยผลการลงพื้นที่สุ่มตรวจผักและผลไม้นำเข้า ณ ด่านศุลกากรท่าเรือแหลมฉบัง พร้อมติดตามความคืบหน้าการดำเนินงานตามนโยบาย "1 DANN 1 LAB 1 DAY"
โดย นายสุนทร กล่าวว่า จากการลงพื้นที่สุ่มตรวจเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2569 แม้จะไม่พบสารปนเปื้อนในตัวอย่างแก้วมังกรและหัวหอมใหญ่ที่สุ่มตรวจในวันดังกล่าว เนื่องจากเป็นช่วงที่มีตู้คอนเทนเนอร์เข้ามาน้อย แต่เมื่อพิจารณาภาพรวมสถิติตลอดทั้งปีกลับพบอัตราการปนเปื้อนสารเคมีในผักผลไม้นำเข้าสูงเกือบร้อยละ 30 สิ่งที่น่ากังวลอย่างยิ่ง คือ ด่านแหลมฉบัง เป็นด่านท่าเรือที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ มีปริมาณตู้คอนเทนเนอร์เข้าออกสูงถึงเกือบ 10 ล้านตู้ต่อปี แต่กลับมีเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการสุ่มตรวจจากกองด่านอาหารและยาเพียง 12 คนเท่านั้น ซึ่งไม่สมดุลกับปริมาณงานอย่างรุนแรง
ด้าน ผู้แทนจาก Thai-PAN ให้ข้อมูลสถิติว่า ในปี 2568 ภาพรวมทุกด่านทั่วประเทศพบสารตกค้างเกินมาตรฐานสูงถึงร้อยละ 36.7 และเดือนเมษายน 2569 พุ่งสูงถึงร้อยละ 58 สำหรับด่านแหลมฉบัง (2568 - พฤษภาคม 2569) พบผักตกมาตรฐานร้อยละ 10.7 (ขึ้นฉ่าย ผักกาดหัว ผักกาดหอม มันฝรั่ง) และผลไม้ตกมาตรฐานสูงถึงร้อยละ 21.37 (ส้ม สาลี่ ลูกแพร์ แก้วมังกร องุ่น แอปเปิ้ล) และที่สำคัญ คือ ตรวจพบสาร "คลอไพริฟอส" ที่ประเทศไทยยกเลิกการใช้ไปแล้ว เนื่องจากทำลายสมองทารกในครรภ์ สูงถึงร้อยละ 46.7 ของกลุ่มที่ตกมาตรฐาน
ขณะที่ ผู้แทนสภาองค์กรของผู้บริโภค ได้ตั้งข้อสังเกตว่า ขั้นตอนขนย้ายตู้เพื่อเปิดตรวจใช้เวลานานถึง 5–6 ชั่วโมง แม้จะอยู่ใกล้ห้องปฏิบัติการที่ฉะเชิงเทรา นอกจากนี้ ผักผลไม้ที่พิษเกินมาตรฐานมักถูกจัดการด้วยวิธีฝังกลบทำลายในประเทศแทนการส่งกลับ เนื่องจากค่าขนส่งเรือแพงกว่ามูลค่าสินค้า ซึ่ง กมธ. จะต้องติดตามตรวจสอบต่อไปว่าส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสารเคมีสะสมในดิน หรือไม่
นายสุนทร จึงขอให้รัฐบาลเพิ่มกำลังเจ้าหน้าที่และงบประมาณด้านความปลอดภัยทางอาหารอย่างจริงจัง เนื่องจากสารเคมีตกค้างเป็นภัยเงียบสะสมจนทำให้ยอดผู้ป่วยมะเร็งรายใหม่ในไทยพุ่งจาก 140,000 คน เป็นมากกว่า 200,000 คน รัฐบาลจึงต้องเร่งยกระดับเทคโนโลยีเครื่องเอ็กซเรย์หน้าด่าน และผลักดันนโยบาย "1 DANN 1 LAB 1 DAY" เพื่อสกัดอาหารพิษก่อนถึงมือผู้บริโภค พร้อมกันนี้ กมธ. อยู่ระหว่างพิจารณาปรับปรุงพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) อาหาร พ.ศ. 2522 ที่ล้าสมัยมานานกว่า 40 ปีให้สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน
อรุณี ตันศักดิ์ดา ข่าว/เรียบเรียง
