การประชุมสภาผู้แทนราษฎร ที่มีนายเลิศศักดิ์ พัฒนชัยกุล รองประธานสภาผู้แทนราษฎร คนที่สอง ทำหน้าที่ประธานการประชุม พิจารณาร่างพระราชบัญญัติ(พ.ร.บ.)แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ซึ่งคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาเสร็จแล้ว
นายอนุสรณ์ ไกรวัตนุสสรณ์ ประธานคณะกรรมาธิการฯ ชี้แจงหลักการสำคัญของร่างกฎหมายว่า เป็นการแก้ไขเพิ่มเติมเพื่อปรับปรุงหน้าที่ของเจ้าพนักงานคดี โดยมุ่งให้เข้ามาช่วยเหลือศาลในงานที่ได้รับมอบหมายอย่างเป็นรูปธรรม พร้อมกำหนดขอบเขตหน้าที่ให้ชัดเจนว่า เจ้าพนักงานคดีจะต้องไม่ทำหน้าที่วินิจฉัยชี้ขาดคดี หรือดำเนินกระบวนการที่กฎหมายกำหนดให้เป็นหน้าที่โดยตรงของศาล การปรับปรุงดังกล่าวมีเป้าหมายให้สอดคล้องและเป็นมาตรฐานเดียวกันกับกฎหมายวิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค รวมถึงกฎหมายว่าด้วยการพิจารณาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ
ด้านนายจิตติพจน์ วิริยะโรจน์ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย และกรรมาธิการผู้สงวนความเห็นในมาตรา 34/2 อภิปรายถึงกรณีที่ร่างกฎหมายเปิดช่องให้ประธานศาลฎีกามีอำนาจออกข้อกำหนดเกี่ยวกับอำนาจหน้าที่ของเจ้าพนักงานคดีได้โดยตรง โดยระบุเหตุผลในการสงวนคำแปรญัตติว่า แม้ร่างกฎหมายมีเจตนาที่ดีในการกำหนดให้มีเจ้าพนักงานคดีเข้ามาช่วยงานศาล แต่การกำหนดอำนาจหน้าที่ตามมาตรา 34/2 ยังมีประเด็นเกี่ยวกับหลักการถ่วงดุลอำนาจตามระบอบประชาธิปไตย เนื่องจากเปิดช่องให้ประธานศาลฎีกาเป็นผู้ตราข้อกำหนดเพื่อกำหนดอำนาจหน้าที่ของเจ้าพนักงานคดี และให้มีผลบังคับใช้ได้ทันที ซึ่งเห็นว่าการตรากฎหมายเป็นอำนาจหน้าที่โดยตรงของฝ่ายนิติบัญญัติ การกำหนดบทบาทและหน้าที่ของเจ้าพนักงานคดีแล้วให้ฝ่ายตุลาการออกเป็นข้อกำหนดเอง อาจกระทบต่อหลักการถ่วงดุลอำนาจ และมีลักษณะเป็นการโอนอำนาจนิติบัญญัติไปให้ฝ่ายตุลาการซึ่งไม่ได้เป็นฝ่ายออกกฎหมายโดยตรง จึงเสนอให้ปรับปรุงร่างกฎหมาย เพื่อให้มีบทบัญญัติเปิดช่องให้ฝ่ายนิติบัญญัติสามารถตรวจสอบระเบียบหรือข้อกำหนดดังกล่าวได้
ด้าน นายเผ่าพันธ์ ชอบน้ำตาล กรรมาธิการฯ ชี้แจงว่า ปัจจุบันบทบาทของเจ้าพนักงานคดีถูกจำกัดอยู่เพียงในบางประเภทคดี เช่น คดีผู้บริโภค และคดีทุจริต การแก้ไขกฎหมายครั้งนี้จึงเป็นการเปิดช่องให้สามารถนำเจ้าพนักงานคดีเข้ามาช่วยเหลือในคดีทุกประเภท เพื่อเพิ่มความคล่องตัวและทำให้การพิจารณาคดีรวดเร็วยิ่งขึ้น การมีเจ้าพนักงานคดีเข้ามาช่วยงานธุรการและงานเตรียมคดี จะช่วยให้กระบวนการยุติธรรมเข้าถึงได้ง่ายขึ้น ลดความล่าช้า และเป็นประโยชน์โดยตรงต่อคู่ความในคดี พร้อมยืนยันว่า การให้อำนาจประธานศาลฎีกาออกข้อกำหนดเกี่ยวกับขอบเขตงานของเจ้าพนักงานคดี เป็นกฎหมายลำดับรองที่มีไว้เพื่อกำหนดรายละเอียดในการปฏิบัติงาน ไม่ได้เป็นการก้าวล้ำอำนาจของฝ่ายนิติบัญญัติ
ภายหลังสมาชิกอภิปรายและชี้แจงเสร็จสิ้น ที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎรมีมติ เห็นด้วย 313 เสียง ไม่เห็นด้วย 104 เสียง และงดออกเสียง 1 เสียง ถือว่าที่ประชุมเห็นชอบร่าง พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ตามที่คณะกรรมาธิการวิสามัญฯ แก้ไข หลังจากนี้ ร่างกฎหมายดังกล่าวจะเข้าสู่การพิจารณาของที่ประชุมวุฒิสภา เพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบตามขั้นตอนต่อไป
อรพรรณ ขันทองคำ /ข่าว
ลักขณา เทียกทอง /เรียบเรียง
