การประชุมวุฒิสภา ที่มี พลเอกเกรียงไกร ศรีรักษ์ รองประธานวุฒิสภา คนที่หนึ่ง เป็นประธานการประชุม ได้พิจารณาญัตติเรื่องปัญหาการถือครองที่ดินโดยคนต่างด้าวผ่านตัวแทนอำพราง(นอมินี) ในพื้นที่ชุมชนท้องถิ่น ซึ่งนายนพดล พริ้งสกุล สมาชิกวุฒิสภา(สว.) เป็นผู้เสนอ
นายนพดล กล่าวว่า ปัจจุบันมีข้อเท็จจริงที่ปรากฏต่อสาธารณะว่า มีกลุ่มบุคคลต่างด้าวบางส่วนใช้กลไกนอมินี ถือครองที่ดินและดำเนินกิจการในพื้นที่สำคัญทางเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวของไทย อาทิ เกาะพะงัน เกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี จังหวัดภูเก็ต และอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ซึ่งมีลักษณะเป็นการหลีกเลี่ยงข้อจำกัดตามกฎหมายเกี่ยวกับการถือครองที่ดินของคนต่างด้าว พร้อมระบุว่า มีการจัดตั้งบริษัทผ่านนอมินี โดยอาศัยสำนักงานกฎหมายเป็นตัวกลาง รวมถึงมีการรวมกลุ่มจัดกิจกรรมหรือจัดตั้งสถานที่เฉพาะที่อาจมีลักษณะกีดกันบุคคลภายนอก อาจส่งผลกระทบต่อโครงสร้างทางเศรษฐกิจ สังคม และความมั่นคงของประเทศในระยะยาว ประเด็นดังกล่าวเกี่ยวข้องกับกฎหมายหลายฉบับ ทั้งประมวลกฎหมายที่ดิน และพระราชบัญญัติ(พ.ร.บ.) การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 ที่กำหนดข้อจำกัดในการถือครองที่ดินและการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวไว้อย่างชัดเจน รวมถึงห้ามใช้บุคคลสัญชาติไทยเป็นตัวแทนอำพรางเพื่อหลีกเลี่ยงกฎหมาย นอกจากนี้ ยังเกี่ยวข้องกับการทำงานของหลายหน่วยงาน อาทิ สภาความมั่นคงแห่งชาติ กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร และสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ซึ่งมีหน้าที่ติดตาม ตรวจสอบ และป้องกันการกระทำที่อาจกระทบต่อความมั่นคงของรัฐ พร้อมอ้างอิงข้อมูลเชิงนโยบายและการศึกษาของหน่วยงานด้านเศรษฐกิจและความมั่นคง ที่พบว่า หากปล่อยให้เกิดการถือครองทรัพยากรผ่านนอมินีในวงกว้าง อาจนำไปสู่การบิดเบือนตลาดที่ดิน เพิ่มความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงทรัพยากรของประชาชนในพื้นที่ รวมถึงส่งผลต่ออัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของชุมชน และความมั่นคงในพื้นที่เปราะบาง จึงเห็นควรให้วุฒิสภาเปิดอภิปรายและระดมความคิดเห็นอย่างรอบด้าน เพื่อให้เกิดการตรวจสอบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการถือครองที่ดินและการประกอบธุรกิจผ่านนอมินีอย่างโปร่งใส ควบคู่กับการบังคับใช้กฎหมายอย่างเคร่งครัด รวมถึงปรับปรุงแก้ไขช่องโหว่ทางกฎหมาย และกำหนดมาตรการคุ้มครองสิทธิชุมชน รักษาสมดุลทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมในพื้นที่
ด้านนาวาตรีวุฒิพงศ์ พงศ์สุวรรณ สมาชิกวุฒิสภา อภิปรายสนับสนุนญัตติดังกล่าว โดยมองว่าปัญหานอมินีกำลังขยายวงกว้างในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะพื้นที่ภาคใต้ที่มีเกาะท่องเที่ยวจำนวนมาก จึงจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายหน่วยงาน โดยเฉพาะกระทรวงมหาดไทย รวมถึงต้องเร่งแก้ไขกฎหมายเพื่อปิดช่องว่างการกระทำผิด พร้อมตั้งข้อสังเกตว่า ปัญหานอมินีไม่ได้เกิดเฉพาะกรณีต่างชาติสวมสิทธิคนไทยเท่านั้น แต่ยังมีกรณีคนไทยสวมสิทธิแทนกันเองด้วย จึงขอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพิ่มความเข้มงวดในการตรวจสอบ โดยเฉพาะขั้นตอนการอนุญาตที่รวดเร็วเกินไป ซึ่งอาจกลายเป็นช่องโหว่ให้เกิดการกระทำผิดกฎหมายได้ในอนาคต
ทั้งนี้ สมาชิกวุฒิสภาต่างอภิปรายแสดงความคิดเห็นต่อประเด็นการถือครองที่ดินของนอมินีต่างชาติ ก่อนท้ายที่สุดที่ประชุมเห็นชอบให้ส่งข้อสังเกตและข้อเสนอแนะซึ่งสมาชิกอภิปรายไว้ ให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาดำเนินการต่อไป
อรพรรณ ขันทองคำ ข่าว/เรียบเรียง
