นายโสภณ ซารัมย์ ประธานรัฐสภาและประธานสภาผู้แทนราษฎร มอบหมายให้ พลตำรวจตรี วิชัย สังข์ประไพ ที่ปรึกษาประธานรัฐสภา รับการยื่นหนังสือจาก ดร.สุจิตรา วาสนาดำรงดี นักวิจัยเชี่ยวชาญ สถาบันวิจัยสิ่งแวดล้อมเพื่อความยั่งยืน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในนามเครือข่าย Thailand Circular Economy 28 องค์กรภาคี และคณะ เพื่อเสนอร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) เศรษฐกิจหมุนเวียนฉบับประชาชน เพื่อผลักดันให้กลายเป็นกฎหมายแม่บทฉบับแรกของประเทศที่ปฏิรูปโครงสร้างการบริหารทรัพยากร และการจัดการของเสียของไทยทั้งระบบ ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญหลังจากที่สถาบันวิจัยสิ่งแวดล้อมเพื่อความยั่งยืนและทีมวิชาการได้ใช้เวลากว่า 6 ปีในการศึกษายกร่าง และรับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม และประชาชน เพื่อจัดทำกฎหมายฉบับนี้ในการเปลี่ยนอนาคตสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชนคนไทย
ดร.สุจิตรา กล่าวว่า ประเทศไทยมีปริมาณขยะมูลฝอยมากกว่า 27 ล้านตันต่อปี หากนำมากองรวมกัน ขยะที่เกิดขึ้นในประเทศในแต่ละปี ใหญ่พอที่จะถมสนามฟุตบอลได้นับพันสนาม ขณะที่สถานที่กำจัดขยะทั่วประเทศจำนวน 2,057 แห่งนั้น มีเพียงร้อยละ 6 ที่กำจัดได้ตามหลักหลักวิชาการ ส่วนที่เหลืออีกกว่า 1,937 แห่งหรือร้อยละ 94 ยังกำจัดด้วยวิธีที่ไม่ได้มาตรฐาน วันนี้ประเทศไทยติด Top 10 ของโลก ในด้านปริมาณขยะพลาสติกที่หลุดลอดสู่มหาสมุทร ความเสียหายที่นักวิชาการประเมินไว้ 387,000 ล้านบาท งบประมาณที่ต้องใช้ในการฟื้นฟู 114,000 ล้านบาท แต่กองทุนสิ่งแวดล้อมของประเทศ มีเงินคงเหลือเพียง 873 ล้านบาท ตัวเลขดังกล่าวกำลังบอกว่าระบบที่มีอยู่ไม่สามารถแก้ปัญหานี้ได้อีกต่อไป ในขณะที่ประเทศไทยยังพยายามจัดการขยะที่ปลายทาง
สำหรับร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ไม่ใช่กฎหมายการขยายที่ปลายทาง แต่คือกฎหมายปฏิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจและการบริหารทรัพยากรของประเทศทั้งระบบ มีสาระสำคัญ 5 ข้อ ประกอบด้วย 1. ต้องการเปลี่ยนกระบวนทัศน์จากการจัดการขยะไปสู่การบริหารทรัพยากร ทั้งระบบ ตั้งแต่การออกแบบผลิตภัณฑ์จนถึงการนำกลับมาใช้ใหม่ 2. กำหนดให้ผู้ผลิตและผู้นำเข้ารับผิดชอบสินค้าของตนเองตลอดวงจร ตั้งแต่การผลิตไปจนถึงการกำจัด ครอบคลุมผลิตภัณฑ์ 7 กลุ่มหลัก 3. รับรองสิทธิใหม่ของผู้บริโภค 3 ประการ ได้แก่ สิทธิในการซ่อมแซม สิทธิในการปฏิเสธบรรจุภัณฑ์ สิทธิในการเข้าถึงข้อมูลผลิตภัณฑ์ 4. นำเครื่องมือทางเศรษฐศาสตร์ มาใช้เพื่อปรับพฤติกรรมตลาดอย่างเป็นรูปธรรม ทั้งเงินสมทบการใช้วัตถุใช้ครั้งเดียว ภาษีเพื่อเศรษฐกิจหมุนเวียน และ 5. กำหนดให้มีพื้นที่คุ้มครองพิเศษเพื่อเศรษฐกิจหมุนเวียน โดยให้อำนาจประกาศพื้นที่ที่มีปัญหาขยะจากการท่องเที่ยวสูงหรือมีระบบนิเวศเปราะบาง
คริส พุทธชาติ ข่าว/เรียบเรียง
