คณะกรรมาธิการ (กมธ.) การเกษตรและสหกรณ์ วุฒิสภา นำโดย นายสุนทร เชาว์กิจค้า ประธานคณะกรรมาธิการ ลงพื้นที่ศึกษาดูงานชุมชนบ้านบางพัฒน์ ตำบลบางเตย อำเภอเมือง จังหวัดพังงา เพื่อศึกษาการประมงพื้นบ้าน การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ การบริหารจัดการทรัพยากรชายฝั่งโดยชุมชน ตลอดจนการแปรรูป การตลาดและการท่องเที่ยว พร้อมรับฟังปัญหาและอุปสรรคในการประกอบอาชีพของคนในพื้นที่ การลงพื้นที่ครั้งนี้ผู้นำชุมชนให้ข้อมูลว่า บ้านบางพัฒน์พัฒนาจากชุมชนประมงดั้งเดิมที่พึ่งพาทรัพยากรชายฝั่งเป็นหลัก สู่การบริหารจัดการทรัพยากรโดยชุมชนควบคู่กับการพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก โดยรวมกลุ่มเป็นประมงท้องถิ่นและวิสาหกิจชุมชน ร่วมกำหนดกติกาการใช้และอนุรักษ์ทรัพยากร เช่น ธนาคารปูม้า การอนุรักษ์แม่ปูที่มีไข่นอกกระดอง และการใช้เครื่องมือประมงที่เหมาะสม เพื่อเปิดโอกาสให้สัตว์น้ำวัยอ่อนได้เติบโตและขยายพันธุ์
ขณะเดียวกัน ชุมชนยังต่อยอดจากการประมงไปสู่การแปรรูปผลิตภัณฑ์ การบริการอาหารทะเล และการท่องเที่ยวชุมชน โดยปัจจุบันรายได้จากการท่องเที่ยวคิดเป็นประมาณ ร้อยละ 50 ของรายได้จากกิจกรรมทางเศรษฐกิจของชุมชน ช่วยกระจายแหล่งรายได้และลดการพึ่งพาการจับสัตว์น้ำเพียงอย่างเดียว อย่างไรก็ตาม ชุมชนยังประสบปัญหาด้านที่ดินและที่อยู่อาศัย เนื่องจากบางพื้นที่อยู่ในเขตที่ดินของรัฐ ป่าชายเลน หรือพื้นที่ล่วงล้ำลำน้ำ รวมถึงข้อจำกัดตามระเบียบ คทช. ซึ่งส่งผลต่อการเข้าถึงไฟฟ้า น้ำประปา และมาตรการช่วยเหลือของรัฐ
คณะกรรมาธิการมีข้อเสนอ 7 แนวทาง ได้แก่ ส่งเสริมการบริหารจัดการทรัพยากรชายฝั่งโดยชุมชนและขยายผลรูปแบบบ้านบางพัฒน์ไปยังพื้นที่อื่น พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและสาธารณูปโภคโดยไม่กระทบระบบนิเวศ ทบทวนการใช้ประโยชน์ที่ดินและพื้นที่ชายฝั่ง ส่งเสริมงานวิจัยและนวัตกรรม ยกระดับมาตรฐานสินค้า บริการและการท่องเที่ยว พัฒนาการตลาดและเชื่อมโยงห่วงโซ่มูลค่าเพื่อลดการพึ่งพาพ่อค้าคนกลาง และสร้างความมั่นคงทางอาชีพและรายได้ให้ชาวประมงพื้นบ้าน
คณะกรรมาธิการ เห็นว่าการพัฒนาบ้านบางพัฒน์ควรยึดแนวทางอนุรักษ์ทรัพยากรควบคู่กับการสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ โดยมีชุมชนเป็นศูนย์กลาง เชื่อมโยงตั้งแต่การอนุรักษ์ การผลิต การเพาะเลี้ยง การแปรรูป การท่องเที่ยว ไปจนถึงการตลาด เพื่อยกระดับสู่ต้นแบบชุมชนประมงมูลค่าสูงอย่างยั่งยืน
คริส พุทธชาติ /ข่าว
ลักขณา เทียกทอง /เรียบเรียง
สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา ข้อมูล/ภาพ
