ประธาน กมธ.สาธารณสุข สภาผู้แทนราษฎร เสนอทบทวนกรอบกฎหมายบุหรี่ไฟฟ้า แยกประเภทผลิตภัณฑ์-บทลงโทษผู้ใช้

นายสกลธี ภัททิยกุล ประธานกรรมาธิการ (กมธ.) การสาธารณสุข สภาผู้แทนราษฎร แถลงผลการประชุมคณะกรรมาธิการในวาระติดตามมาตรการกำกับดูแลบุหรี่ไฟฟ้าในประเทศไทย โดยระบุว่าคณะกรรมาธิการได้รับเรื่องร้องเรียนจากทั้งฝ่ายสนับสนุนและฝ่ายคัดค้าน จึงเชิญผู้แทนทั้งสองฝ่าย รวมถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาให้ข้อมูล เพื่อประกอบการพิจารณาแนวทางกำกับดูแลที่เหมาะสม พร้อมเผยว่าสภาผู้แทนราษฎร ชุดที่ผ่านมา ซึ่งเป็นชุดที่ 26 เคยตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญศึกษาการกำกับและควบคุมบุหรี่ไฟฟ้ามาแล้ว แต่เนื่องจากปัญหาการลักลอบนำเข้าและจำหน่ายยังเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง จึงเห็นว่าควรนำประเด็นดังกล่าวกลับมาศึกษาอีกครั้ง

นายสกลธี เผยว่าข้อมูลที่หน่วยงานเกี่ยวข้องนำเสนอต่อที่ประชุม ระบุว่า ปี 2569 กรมศุลกากรตรวจยึดบุหรี่ไฟฟ้าคิดเป็นมูลค่ากว่า 400 ล้านบาท ขณะที่สำนักงานตำรวจแห่งชาติมีข้อมูลการจับกุมในปี 2568 คิดเป็นมูลค่าประมาณ 680 ล้านบาท ซึ่งสะท้อนว่าการบังคับใช้กฎหมายยังต้องได้รับการพิจารณาและปรับปรุงให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น สำหรับข้อมูลจากฝ่ายที่สนับสนุน เสนอให้จำแนกผลิตภัณฑ์ให้ชัดเจนระหว่างบุหรี่ไฟฟ้าแบบน้ำยากับผลิตภัณฑ์ยาสูบแบบให้ความร้อน (HTP) เนื่องจากมีลักษณะและส่วนประกอบแตกต่างกัน พร้อมเสนอให้ศึกษาความเป็นไปได้ในการกำกับดูแลผลิตภัณฑ์แต่ละประเภท รวมถึงประเด็นการจัดเก็บภาษี อย่างไรก็ตาม ข้อเสนอดังกล่าวยังต้องพิจารณาควบคู่กับข้อมูลด้านสุขภาพและผลกระทบต่อเยาวชนอย่างรอบด้าน

นายสกลธี เห็นว่า แนวทางดำเนินการมี 2 ทางเลือก คือ หากประเทศไทยจะห้ามผลิตภัณฑ์ทุกประเภท ควรปรับปรุงกฎหมายและอุดช่องว่างในการบังคับใช้ให้ชัดเจน แต่หากจะจำแนกผลิตภัณฑ์เพื่อกำหนดมาตรการแตกต่างกัน ต้องกำหนดประเภท หลักเกณฑ์ และการควบคุมให้ชัดเจนเช่นกัน โดยเห็นว่าประเด็นนี้ควรนำเข้าสู่การพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎร ส่วนเรื่องของบทลงโทษผู้ใช้บุหรี่ไฟฟ้า นายสกลธี เห็นว่าแม้การลักลอบนำเข้าจะเป็นความผิดตามกฎหมายศุลกากร แต่สถานะและบทลงโทษของผู้ใช้ยังมีข้อถกเถียง เนื่องจากอาจถูกดำเนินคดีในฐานะผู้รับไว้หรือมีสินค้าไว้ในครอบครอง ซึ่งมีโทษจำคุกและปรับ จึงควรแยกสถานะของผู้ใช้ให้ชัดเจนจากผู้ลักลอบนำเข้าและผู้จำหน่าย โดยเฉพาะกรณีเยาวชน เพื่อให้การบังคับใช้กฎหมายได้สัดส่วนและเหมาะสมกับพฤติการณ์ นอกจากนี้ ยังเสนอให้ศึกษามาตรการสร้างสังคมปลอดบุหรี่สำหรับคนรุ่นใหม่จากต่างประเทศ เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการกำหนดแนวทางควบคุมการเข้าถึงผลิตภัณฑ์ยาสูบในระยะยาว ทั้งนี้ กรรมาธิการจากหลายพรรคการเมืองจะนำข้อมูลและข้อเสนอจากการประชุมไปประกอบการจัดทำญัตติ เพื่อเสนอต่อสภาผู้แทนราษฎร และผลักดันให้ตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญศึกษาการกำกับดูแลบุหรี่ไฟฟ้าอย่างรอบด้านต่อไป

ทัดดาว ทองอิ่ม / ข่าว
ลักขณา เทียกทอง / เรียบเรียง