นายนรพล ตันติมนตรี สส.จังหวัดเชียงใหม่ พรรคกล้าธรรม (กธ.) อภิปรายร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 ในการพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎรวาระ 2 มาตรา 20 งบกระทรวงมหาดไทย โดยเสนอปรับลดงบประมาณ 1% จากวงเงินรวมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นราว 4 แสนล้านบาท พร้อมตั้งคำถามว่างบประมาณที่เพิ่มขึ้นในแต่ละปีเพียงพอต่อภารกิจและต้นทุนการดำเนินงานของท้องถิ่นหรือไม่ และการจัดสรรงบประมาณมีความเป็นธรรมต่อพื้นที่ห่างไกลแล้วหรือยัง
นายนรพล กล่าวว่า ประเทศไทยมีทั้งพื้นที่ภูเขา หมู่บ้านห่างไกล และพื้นที่แนวชายแดน ซึ่งมีต้นทุนการให้บริการสาธารณสุขสูงกว่าพื้นที่ทั่วไปหลายเท่า โดยยกตัวอย่างเส้นทางจากบ้านสบลาน ตำบลยางเปียง อำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่ ถึงบ้านห้วยหล่อดูก ตำบลแม่ตื่น อำเภออมก๋อย ระยะทางกว่า 70 กิโลเมตร ซึ่งสำหรับประชาชนในพื้นที่สูง หมายถึงค่าใช้จ่ายในการเดินทางเข้าถึงโรงพยาบาล สถานศึกษา และความปลอดภัยในชีวิตประจำวัน จึงเห็นว่าการจัดสรรงบประมาณไม่ควรพิจารณาจากจำนวนประชากรเพียงอย่างเดียว แต่ควรคำนึงถึงระยะทาง สภาพภูมิประเทศ จำนวนหมู่บ้าน พื้นที่รับผิดชอบ และต้นทุนในการให้บริการ เพื่อไม่ให้เกิดความเหลื่อมล้ำตั้งแต่ขั้นตอนการจัดสรรงบประมาณ
นอกจากนี้ นายนรพล กล่าวถึงปัญหาน้ำในหน้าแล้งของพื้นที่เชียงใหม่ตอนใต้ ทั้งน้ำเพื่อการอุปโภคและบริโภค และน้ำเพื่อการเกษตร โดยเสนอให้พื้นที่ภูเขาและพื้นที่ห่างไกลเป็นพื้นที่เป้าหมายพิเศษ สนับสนุนการก่อสร้างฝาย แหล่งกักเก็บน้ำ ระบบประปาหมู่บ้าน ระบบส่งน้ำ ถังเก็บน้ำ ระบบสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์ รวมถึงงบประมาณสำหรับการบำรุงรักษาอย่างต่อเนื่อง ส่วนด้านการศึกษา เห็นว่าเด็กในพื้นที่ห่างไกลไม่ได้มีความสามารถด้อยไปกว่าเด็กในเมือง แต่มีข้อจำกัดมากกว่า จึงควรจัดสรรงบประมาณโดยคำนึงถึงระยะทาง ความทุรกันดาร การเข้าถึงอินเทอร์เน็ต อุปกรณ์ดิจิทัล บ้านพักครู และค่าใช้จ่ายในการเดินทางของนักเรียน พร้อมระบุว่าการถ่ายโอนภารกิจโดยไม่ถ่ายโอนงบประมาณและอำนาจอย่างเพียงพอ เท่ากับการโอนภาระให้กับท้องถิ่น
อย่างไรก็ตามได้เสนอ 5 แนวทาง ได้แก่ จัดทำสูตรการจัดสรรงบประมาณสำหรับพื้นที่ห่างไกล โดยเพิ่มน้ำหนักให้กับระยะทาง สภาพภูมิประเทศ และต้นทุนให้บริการ สนับสนุนโครงสร้างพื้นฐานถนนเชื่อมหมู่บ้าน จัดงบประมาณด้านน้ำอย่างครบวงจรตั้งแต่การพัฒนาแหล่งน้ำ ระบบส่งน้ำ ไปจนถึงการบำรุงรักษา ยกระดับการศึกษา เพิ่มงบให้โรงเรียนและศูนย์พัฒนาเด็กเล็กในถิ่นทุรกันดาร และคืนอำนาจให้ท้องถิ่นให้อำนาจทั้งงบประมาณแก้ไขเร่งด่วนโดยไม่ต้องรอส่วนกลางอนุมัติทุกกรณี
นายนรพล กล่าวทิ้งท้ายว่า งบประมาณอุดหนุนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเกือบ 4 แสนล้านบาท ควรทำให้ประชาชนที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกลที่สุดได้รับประโยชน์อย่างทั่วถึงและเป็นธรรม โดยถนน 1 เส้นไม่ใช่เพียงโครงสร้างพื้นฐาน แต่คือเส้นทางไปสู่โรงพยาบาล โรงเรียน และตลาด ขณะที่ระบบน้ำ 1 ระบบ หมายถึงอาชีพ รายได้ และอนาคตของชุมชน พร้อมขอให้รัฐบาลประเมินความคุ้มค่าของงบประมาณจากคุณภาพชีวิตประชาชนที่ดีขึ้น ไม่ใช่พิจารณาเพียงจำนวนเงินที่เบิกจ่าย และการอยู่ห่างไกลจากกรุงเทพฯ ห่างไกลจากเมืองหลวง ไม่ควรหมายถึงการอยู่ห่างไกลจากโอกาส
ณัฐเดช เอียดปุ่ม /ข่าว
ลักขณา เทียกทอง /เรียบเรียง
